logo uswps nazwa 3

Nauka i badania

Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi prowadzi badania na temat relacji międzyludzkich w społeczeństwie oraz w mniejszych grupach: w zespołach i organizacjach, partiach politycznych, instytucjach publicznych jak urzędy i ośrodki zdrowia, szkołach, w społecznościach wirtualnych, a także w grupach wspólnej tożsamości np. narodowej, płci czy światopoglądu.

Analizuje determinanty, mechanizmy i konsekwencje relacji społecznych, przyglądając się takim zagadnieniom, jak efektywność działań grup, wzajemna życzliwość, identyfikowanie się z własną grupą i dobrostan jej członków, komunikowanie się z innymi.

Cele badawcze

Centrum stawia sobie za cel lepsze zrozumienie prawidłowości życia społecznego i relacji w grupach, a także identyfikowanie rozwiązań, które można zastosować w praktyce, aby te relacje uczynić lepszymi.

Aktualnie centrum realizuje projekty badawcze poświęcone następującej problematyce: identyfikacja grupowa (kiedy silna identyfikacja z grupą jest korzystna, a kiedy szkodzi grupie), zjawisko naśladownictwa (kiedy i dlaczego ludzie naśladują innych oraz jakie ma to skutki), problem postaw wobec szczepień (z czego wynika polaryzacja postaw wobec szczepień i czy można je zmienić), oddziaływanie stereotypów na wykonywanie zadań (jak stereotypy wpływają na nasze wyniki w szkole i w pracy), codzienna życzliwość (dlaczego ludzie są dla siebie życzliwi lub nieżyczliwi i jakie są tego konsekwencje).

Badania podstawowe i aplikacyjne

Centrum prowadzi zarówno badania podstawowe, jak i aplikacyjne. Wyniki badań mogą znaleźć praktyczne zastosowanie w organizacjach biznesowych i non-profit (ośrodki edukacyjne, partie polityczne, NGOs), w rozumieniu zachowań konsumenckich czy projektowaniu interwencji i polityk społecznych.

Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi współpracuje z organizacjami biznesowymi (w zakresie diagnozy identyfikacji pracowników z organizacją, relacji w pracy i zaangażowania pracowników), a także rządowymi (w zakresie oddziaływań ukierunkowanych na zatrzymanie niebezpiecznego trendu spadku zaufania do naukowców i badań naukowych, np. do badań medycznych i lekarzy).

Aktualnie prowadzone projekty badawcze

  • Projekt badawczy „Everyday kindness in times of COVID-19: restoring social connectedness and enhancing prosociality through online interventions” (grant EASP COVID-19, instytucja finansująca: EASP, okres realizacji projektu: maj-październik 2020)

Olga Białobrzeska, wraz z zespołem badawczym Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi w składzie Aleksandra Cisłak, Magdalena Formanowicz, Justyna Bąba i Sylwia Bedyńska, otrzymała prestiżowy grant European Association of Social Psychology (EASP) na badania dotyczące znaczenia codziennej życzliwości dla redukowania niekorzystnych efektów izolacji. W czasach pandemii, gdy niemal połowa świata jest zamknięta w domach, izolacja może nieść niekorzystne skutki społeczne (np. mniejsze zaangażowanie w działania na rzecz dobra wspólnego) oraz indywidualne (np. wyczerpanie izolacją). Celem projektu jest sprawdzenie, czy akty codziennej życzliwości mogą poprawić dobrostan psychiczny i zredukować poczucie wyobcowania. Badania będą realizowane we współpracy z Aleksandrą Cichocką z University of Kent oraz Małgorzatą Gocłowską z University of Bath.

  • Projekt badawczy „Spektrum polaryzacji znaczeń form rodzajowych: językowe i estetyczne aspekty zakłócania oczekiwań (expectancy violation)” (Grant na projekty interdyscyplinarne, instytucja finansująca: Uniwersytet SWPS, dotacja ze środków MNiSW, okres realizacji: 2020-2021)

W ramach projektu Agnieszka Pantuchowicz z Instytut Nauk Humanistycznych, Magdalena Formanowicz i Aleksandra Cisłak wykonają systematyzację zjawisk kulturowych i społecznych powiązanych i wynikających z efektu zaskoczenia na poziomie komunikacji/narracji językowej w kontekście normatywnych i normalizujących użyć form rodzajowych. Materiałem do badania efektu zaskoczenia, którego systematyzacja i dokumentacja stanowić będzie pierwszy etap projektu, będą innowacyjne praktyki językowe odnoszące się do form rodzajowych. Drugi etap badań będzie poszerzenie perspektywy etapu pierwszego o zagadnienia przekładoznawcze i literaturoznawcze poprzez badanie recepcji i motywów akceptacji bądź nieakceptacji tekstów o wyraźnym charakterze defamiliaryzacyjnym.

  • Projekt badawczy „Improving Institutional Communication in Times of COVID-19: Antecedents, Processes, and Consequences" (grant EASP COVID-19, instytucja finansująca: EASP, okres realizacji projektu: 2020)

W konkursie grantowym European Association of Social Psychology ogłoszonym w związku z COVID-19 finansowanie zdobył wniosek Stefano Pagliaro z Uniwersytetu Chieti-Pescara we Włoszech. Badania planowane w ramach projektu dotyczą wspierania komunikacji instytucjonalnej dotyczącej COVID-19 i zostaną przeprowadzone w ponad 25 krajach na całym świecie. Polską partnerką jest Magdalena Formanowicz, członkini Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi i pracowniczka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

  • Projekt badawczy „Czy silna identyfikacja może szkodzić grupie? Rola bezpiecznych i defensywnych form identyfikacji z grupą w relacjach wewnątrzgrupowych i realizacji grupowych celów” (grant OPUS: 2018/29/B/HS6/02826, instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki, okres realizacji projektu: 2020-2022)

Projekt dotyczy stosunkowo rzadko badanych wewnątrzgrupowych konsekwencji identyfikacji z grupą. Grantem kieruje Aleksandra Cisłak, w jego realizacji uczestniczy także Justyna Bąba. Badamy formy identyfikacji z różnymi grupami - takimi jak organizacje biznesowe, partie polityczne, a nawet całe narody - oraz związek identyfikacji z całym spektrum możliwych konsekwencji: od relacji wewnątrz grupy, poprzez produktywność, poparcie dla różnego rodzaju polityk: zdrowotnych, środowiskowych, międzynarodowych, aż po spiskowanie przeciwko swoim.

  • Projekt badawczy „Model Gramatyki Społecznej - analiza mechanizmów i zastosowań” (grant OPUS: 2017/27/B/HS6/01049, instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki, okres realizacji projektu: 2018-2021)

Magdalena Formanowicz wraz z zespołem realizuje grant testujący założenia Modelu Gramatyki Społecznej. Model ten zakłada, że kategorie gramatyczne (a w szczególności czasowniki) przenoszą znaczenie społeczne wykraczające poza ich treść leksykalną. Celem przedstawionego projektu jest poszerzenie wiedzy na temat roli czasowników (w relacji do przymiotników i rzeczowników) w przetwarzaniu i kształtowaniu informacji społecznych).

  • Projekt badawczy „Struktura reprezentacji poznawczej podstawowych wymiarów spostrzegania społecznego” (grant Beethoven: 2016/23/G/HS6/01775, instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki, okres realizacji projektu: 2018-2020)

Grant kierowany przez Susannę Bruckmüller i Bogdana Wojciszke dotyczy rozumienia wewnętrznej struktury sprawczości i wspólnotowości. Współautorką i współuczestniczką grantu jest Magdalena Formanowicz.

  • Projekt badawczy „Badania nad zwiększaniem zaufania klienta do adwokata” (Grant na projekty interdyscyplinarne, instytucja finansująca: Uniwersytet SWPS, dotacja ze środków MNiSW, okres realizacji: 2020-2021)

W ramach grantu wykonane zostaną badania sprawdzające jak podnieść poziom zaufania wobec adwokatów oraz radców prawnych. Uzasadnienie dla poszukiwania w tym kierunku jest dwojakie. Po pierwsze, w dobie kryzysu zaufania do wymiaru sprawiedliwości, zawodów prawniczych, odwrócenie tego trendu jest szalenie istotne. Po drugie, otwarcie dostępu do zawodów prawniczych spowodowało ogromny wzrost konkurencji pomiędzy zawodami, które opierają się na pozyskiwaniu klientów (adwokaci, radcy prawni, notariusze): w latach 2009-2019 liczba radców prawnych i adwokatów wzrosła dwukrotnie (R. Sowiński, „Strategie konkurowania indywidualnych kancelarii radców prawnych”, 2019). Proponowane badania pokażą, jak zwiększać tendencję do udzielania pełnomocnictw, co jest wyrazem zaufania do adwokata. Kierownikami grantu są Wojciech Kulesza z Instytutu Psychologii oraz Tomasz Antoszek z Instytutu Prawa; w gronie wykonawców są także Dariusz Doliński oraz Tomasz Grzyb.

  • Projekt badawczy „Język populistów – formalne i treściowe charakterystyki przekazów populistycznych” (Grant na projekty interdyscyplinarne, instytucja finansująca: Uniwersytet SWPS, dotacja ze środków MNiSW, okres realizacji: 2020-2021)

W ramach projektu Aleksandra Cisłak i Magdalena Formanowicz z CBRS oraz Agnieszka Pantuchowicz z Instytutu Nauk Humanistycznych będą analizować środki językowe, które mogą prowadzić do mobilizowania poparcia społecznego dla polityków populistycznych, którzy nie proponują programu politycznego prowadzącego do realnej zmiany społecznej. W warstwie treściowej dla populistów w różnych czasach charakterystyczne jest podkreślanie centralnej roli ludzi (czy też ludu) i krytykowanie elit; spostrzeganie ludzi jako homogenicznej grupy i wieszczenie poważnego kryzysu. Populizm jednak może się również przejawiać w formalnych aspektach języka, które w subtelny sposób przyczyniają się do nośności tego rodzaju przekazu. Celem projektu jest zidentyfikowanie środków językowych stosowanych przez populistów, by następnie zbadać ich rolę w komunikacji społecznej. Dodatkowo zbadane zostanie jak te środki językowe wiążą się z popularnością i atrakcyjnością przekazu. W badaniach wykorzystany będzie machine learning do analizy mów politycznych i twittów. Na Twittera wrócimy z eksperymentami!

  • Projekt badawczy „Wyznaczniki i konsekwencje codziennej życzliwości” (grant Instytutu Psychologii SWPS, dotacja ze środków MNiSW, okres realizacji: 2020-2021)

W projekcie Olga Białobrzeska oraz Aleksandra Cisłak będą sprawdzały, jakie przekonania o świecie warunkują to, czy zachowujemy się wobec siebie życzliwie czy nie, a także jak codzienna życzliwość kształtuje nasze przekonania o świecie. W literaturze psychologicznej brakuje szeroko zakrojonych badań na temat uwarunkowań codziennej życzliwości i jej społecznych konsekwencji. Jednak nasz projekt ma nie tylko znaczenie teoretyczne, lecz także społeczne i praktyczne – w organizacjach badania takie mogą stać się punktem wyjścia do projektowania działań nakierowanych na ulepszanie relacji w grupie, a także podnoszenie produktywności zespołów czy firm.

  • Projekt badawczy „Zagrożenie stereotypem a satysfakcja z pracy. Znaczenie wymiarów etyki pracy” (grant Instytutu Psychologii SWPS, dotacja ze środków MNiSW, okres realizacji: 2019)

Celem badań było opisanie korelatów doświadczeń zagrożenia stereotypem w środowisku pracy zawodowej opisywanych przez kobiety pracujące na różnych szczeblach organizacji. Jako kluczowa zmienna zależna wykorzystana została satysfakcja z pracy, natomiast wśród mediatorów uwzględniono różne wymiary motywacji. Jako moderatory uwzględnione zostały różne wymiary etyki pracy. Wyniki pokazały, że zagrożenie stereotypem koreluje dodatnio z amotywacją, która jest mediatorem relacji między zagrożeniem stereotypem a satysfakcją z pracy.

  • Projekt badawczy „Podwójny kameleon a tendencja do kłamania” (grant Instytutu Psychologii SWPS, dotacja ze środków MNiSW, okres realizacji: 2020-2021)

Celem projektu, którego kierownikiem jest Wojciech Kulesza jest dalsze testowanie czy osoby badane mają inną tendencje do kłamania w zależności od formy mimikry. W ramach manipulacji eksperymentalnej zastosowana zostanie mimikra werbalna oraz mimikra niewerbalna.

  • Projekt badawczy „Werbalny/niewerbalny kameleon” (grant Instytutu Psychologii SWPS, dotacja ze środków MNiSW, okres realizacji: 2020-2021)

Celem dwóch eksperymentów, wykonanych w kierowanym przez Wojciecha Kuleszę projekcie, było sprawdzenie czy naśladownictwo wpływa na wzrost tendencji do kłamania. W jednym badaniu manipulowano naśladownictwem na poziomie werbalnym, a w drugim naśladownictwem niewerbalnym.

  • Projekt badawczy „Niewidoczni, niebędący, niezbędni. Administracja uczelni na rzecz doskonałości naukowej” realizowany w konsorcjum z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu i Szkołą Główną Handlową (grant Dialog, instytucja finansująca MNiSW, okres realizacji 2019-2021)

W dobie reformy nauki w Polsce ogromną rolę odgrywa połączenie wysiłków wszystkich pracowników uczelni wyższych na rzecz doskonałości naukowej. Celem projektu jest włączenie pracowników administracyjnych w aktywną działalność związaną z podnoszeniem jakości działań naukowo-badawczych. Planowane zadania obejmują przeprowadzenie badań z udziałem pracowników uczelni niebędących pracownikami akademickimi oraz zaprojektowanie szkoleń, których celem jest poprawa współpracy między pracownikami akademickich i nie-akademickich pionów uczelni.

  • Projekt badawczy „TransAtlanticEuroAsian Scientific Cooperation: Toward Collaboration on Better Understanding of the Unrealistic Optimism Bias in the Light of COVID-19 Pandemic” (instytucja finansująca: Naukowa Agencja Wymiany Akademickiej, okres realizacji grantu: 2020-2021 )

Celem badań jest wykazanie związku między nierealistycznym optymizmem, efektem "lepszy od przeciętnego" (BTA) i postrzeganiem COVID-19 (oraz szczepień). Badania będą prowadzone w ramach konsorcjum w którego wchodzą kraje: Polska, Niemcy, USA, Włochy, Kazachstan i Iran. Kierownikiem projektu jest Wojciech Kulesza.

  • Projekt badawczy „Budowanie zaufania do szczepień ochronnych z wykorzystaniem najnowszych narzędzi komunikacji i wpływu społecznego” (instytucja finansująca: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, okres realizacji grantu: 2022–2025 )

Wojciech Kulesza jest przewodniczącym Komitetu Sterującego oraz jednym z głównych wykonawców, działaniami realizowanymi przez Uniwersytet SWPS kieruje Dariusz Doliński. Instytucjami współpracującymi są: Akademia Leona Koźmińskiego, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego.

Głównym celem projektu jest podniesienie poziomu zaufania do szczepień ochronnych w Polsce poprzez opracowanie narzędzi skłaniających pacjentów/młodzież do odrzucania nieprawdziwych twierdzeń medycznych w zakresie szczepień (medyczny fake news). Odchodzenie od szczepień skutkuje rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych, co wywołuje skutki medyczne (koszty leczenia), społeczne i gospodarcze (koszty zwolnień lekarskich, koszty absencji w pracy). Decyzje o szczepieniu podejmowane są nie tylko poprzez kontakt z lekarzem, ale również na podstawie informacji uzyskanych w Internecie. Projekt zbada jak kształtują się mechanizmy podejmowania decyzji i dopasuje ostateczny kształt narzędzi do grup docelowych tak, aby odpowiedzieć na ich potrzeby i osiągnąć zakładany rezultat, jakim będzie spadek liczby odmów szczepień. Rozwiązanie, przyjęte w projekcie, polega na opracowaniu spójnych strategii dla personelu medycznego, nauczycieli, rodziców i młodzieży opartych o mechanizmy psychospołeczne bazujące na technikach perswazji i wpływu społecznego. Projekt uwzględnia rozwiązania systemowe, w tym model organizacji podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie realizacji programu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz gotowe modele współpracy z samorządem, NGOs, instytucjami publicznymi oraz propozycje zmian legislacyjnych i aktów prawnych. Rezultatem projektu będzie innowacyjne narzędzie informatyczne pozwalające na identyfikację i zahamowanie rozprzestrzeniania medycznych fake news na wczesnym etapie ich powstawania i wyjście z pułapki reagowania post factum.

  • Projekt badawczy „Wpływ koordynacji interpersonalnej na efekt ekstrapolacji. Zrozumienie rozprzestrzeniania się skutków naśladownictwa” (Grant Preludium Bis, instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki, okres realizacji projektu: 2021-2022)

Grant otrzymał Wojciech Kulesza, Paweł Muniak jest stypendystą grantu. Celem projektu jest poznanie efektu ekstrapolacji (spill over) skutków mimikry. Dotąd pokazano, że osoba badana ulegała prośbie kierowanej nie tylko przez naśladowcę, ale i inną osobę, która uprzednio nie naśladowała uczestnika eksperymentu (van Baaren i in. 2003). W naszych badaniach pokazaliśmy, że naśladowani bardziej przychylnie postrzegali nie tylko naśladowcę (pochodzącego z grupy obcej), ale i grupę, którą reprezentował (Zgliniecka i Kulesza, 2014 a i b). Z kolei inne badania wykazały brak zachodzenia ekstrapolacji unaoczniając, że proces ten nie jest jednorodny. Na przykład w badaniach nad tendencjami naśladowczymi wykazano, że badani proszeni o naśladowanie osoby prezentującej produkty lepiej oceniali dane produkty, ale inne podobne - nieobecne podczas interakcji - nie były lepiej postrzegane (Stel i in., 2011).

Okazuje się zatem, że (po pierwsze) proces ekstrapolacji nie tylko nigdy nie był w centrum zainteresowania badaczy (ekstrapolacja była raczej jednym z wielu raportowanych wyników nie dyskutowanych specjalnie przez autorów), to (po drugie) zagadnienie to jest niejednorodne.

W pierwszym planie eksperymentalnym osoba badana (nie)będzie naśladowana. Dodatkowo będziemy manipulować, kto formułuje prośbę (naśladowca/inne osoby związane bądź nie z naśladowcą) lub tym, kim jest osoba formułująca prośbę (przedstawiciel grupy własnej/obcej). Mierzyć będziemy uległość wobec prośby formułowanej przez naśladowcę/osoby niezwiązane z naśladowcą.

W drugiej ścieżce badań chcemy analizować wpływ doświadczania mimikry/synchronizacji na obserwatorów relacji w której zachodzi mimikra/synchronizacja. W pierwszym badaniu będziemy analizować wpływ na obserwowania mimikry lub na obserwowania synchronizacji.

  • Projekt badawczy „Psychospołeczne konsekwencje wprowadzenia powszechnego dostępu do broni” (instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki: Miniatura-2, projekt zawieszony na czas pandemii)

Celem projektu jest sporządzenie raportu pokazującego psychospołeczne konsekwencje powszechnego dostępu do broni (lub ograniczania go). Analizowane są konsekwencje dla trzech krajów: USA, Australii i Kanady. Kierownikiem projektu jest Wojciech Kulesza.

Pracownicy Centrum

258 aleksandra cislak-wojcik

dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS

Aleksandra Cisłak-Wójcik

psycholog, zajmuje się zagadnieniami hierarchii społecznej, spostrzegania i rozwiązywania konfliktów politycznych oraz psychologią władzy

biogram »

258 wojciech kulesza

dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS

Wojciech Kulesza

psycholog społeczny, zajmuje się zjawiskiem mimikry, jego zainteresowania badawcze koncentrują się także na zagadnieniach psychologii miłości
biogram »

Znalezione obrazy dla zapytania Dr Sylwia Bedyńska SWPS

dr

Sylwia Bedyńska

psycholog, zajmuje się oddziaływaniem stereotypów, prowadzi badania nad zjawiskiem zagrożenia stereotypem
biogram »

258 olga bialobrzeska

dr

Olga Białobrzeska

psycholog społeczna, prowadzi badania na temat roli wspólnotowości w życiu człowieka
biogram »

258 Magdalena Formanowicz

dr

Magdalena Formanowicz

zajmuje się językowymi markerami zjawisk psychologicznych i społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem sprawczości

258 Marta Witkowska

dr

Marta Witkowska

psycholożka społeczna, prowadzi badania nad językiem sprawczości oraz meta-percepcją dysryminacji
biogram »

STUDENCI, DOKTORANCI I STAŻYŚCI WSPÓŁPRACUJĄCY Z CENTRUM

 

258 Justyna Bąba

mgr

Justyna Bąba

absolwentka edytorstwa na Wydziale Filologicznym UJ oraz psychologii klinicznej i zdrowia na Uniwersytecie SWPS, stypendystka Szkoły Doktorskiej

258 Paweł Muniak

mgr

Paweł Muniak

psycholog społeczny, doktorant, zajmuje się wpływem społecznym, ze szczególnym uwzględnieniem mimikry oraz efektu kameleona

258 Zuzanna Jakubik

 

Zuzanna Jakubik

studentka 5 roku psychologii społecznej, ścieżka: Psychologia zmiany: konflikt – kryzys – współpraca

258 Anita Plichta

 

Anita Plichta

studentka 3 roku psychologii, ścieżka: Psychologia kliniczna

258 Matylda Kozakiewicz

 

Matylda Kozakiewicz

studentka psychologii społecznej

258 Julia Borkowska

 

Julia Borkowska

studentka trzeciego roku psychologii społecznej, interesuje się relacjami pomiędzy lekarzami, a pacjentami oraz aktywizmem społecznym

Patrycja Kozłowska

 

Patrycja Kozłowska

studentka psychologii, specjalność Psychologia kliniczna

Wojciech Mazurkiewicz

 

Wojciech Mazurkiewicz

student psychologii, asystent w badaniach nad mimikrą

Współpracownicy

prof. dr hab. Dariusz Doliński, Uniwersytet SWPS we Wrocławiu
prof. Tamar Saguy Interdisciplinary Center, Herzliya, Israel
prof. dr hab. Bogdan Wojciszke, Uniwersytet SWPS w Sopocie
dr hab. Michał Parzuchowski, Uniwersytet SWPS w Sopocie
dr Aleksandra Cichocka, University of Kent
dr Adrian Wójcik, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
dr Dorota Żołnierczyk-Zreda, Centralny Instytut Ochrony Pracy

Lokalizacja

Uniwersytet SWPS
ul. Chodakowska 19/31
03-815 Warszawa

Kontakt

Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi
Wydział Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie 
e-mail: cbrs@swps.edu.pl