Projektowanie komunikacji to modne ostatnio hasło określające wszystko to, co jest związane z projektowaniem, ale co trudno zakwalifikować do konkretnej dyscypliny projektowej. To doktryna projektowa, która w centrum zainteresowania stawia komunikację społeczną rozumianą jako proces odpowiadający za to, że społeczeństwo jakoś działa: źle albo dobrze. Książki, które poleca dr Mariusz WszołekKatedry Grafiki Uniwersytetu SWPS, pozwalają zrozumieć, czym jest communication design.

Dlaczego projektowanie komunikacji jest ważne?

Projektowanie komunikacji pozwala skoncentrować się na użytkowniku w dowolnej roli społecznej: gościa w restauracji, któremu dobrze zaprojektowany wystrój wnętrza pozwoli przyjemnie spędzić czas z drugą osobą lub w gronie przyjaciół; pacjenta w szpitalu, który poszukuje jasnego i klarownego systemu orientacji wizualnej w celu znalezienia właściwego gabinetu; przechodnia, którego wyróżniająca się kreacja reklamowa może skłonić do kupna produktu lub polecenia go swoim bliskim; internauty, który potrzebuje w szybki i efektywny sposób dotrzeć do właściwej informacji na stronie internetowej czy za pomocą aplikacji mobilnej; mniejszości społecznej, która potrzebuje wsparcia i dowodu na to, że nie jest sama; producenta, który potrzebuje opakować swój produkt w taki sposób, by wyróżniał się na sklepowej półce. Projektowanie komunikacji to wreszcie określanie deficytów w postaci problemów projektowych i projektowanie społecznej zmiany przez informowanie, wyjaśnianie, uwrażliwianie, uświadamianie – nigdy poprzez narzucanie – w warunkach partycypacji i aktywnego feedbacku.

5 książek o komunikacji

  • „Communication Design, czyli projektowanie komunikacji”, Michael Fleischer

To typowy przykład inicjalnego podręcznika, w którym Michael Fleischer nakreśla zakres obowiązywania pojęcia communication design. Mając w pamięci książkę tego autora pt. „Corporate identity i public relations” z 2003 r., nietrudno dojść do konkluzji, że „Communication Design” jest rozwinięciem komunikacyjnej doktryny projektowej na inne obszary teorii i praktyki projektowania. W swojej pierwszej książce Fleischer koncentrował się na wizerunkowym kapitale organizacji, budując definicję pojęcia corporate identity w formie przeglądu niemieckojęzycznej (w głównej mierze) literatury. W „Communication design” Fleischer pokazuje, jak komunikologiczna orientacja praktyki projektowania jest możliwa do zastosowania w obszarze projektowania informacji (information design), opakowań (package design), powierzchni (surface design), produktu (product design) i wizerunku (corporate identity). Koncepcja Fleischera jest dobrym punktem wyjścia do poznawania czegoś nieoczywistego, nierzadko niezmaterializowanego w kontekście projektowania – nie ma tutaj prostych recept i praktycznych porad. Czytelnik kończy lekturę, nie uzyskując odpowiedzi na pytania, ale przecież o to właśnie chodzi w nauce i projektowaniu lub w nauce o projektowaniu.

communication design

„Communication Design, czyli projektowanie komunikacji”, Michael Fleischer

  • „Communication Design. Principles, Methods and Practice”, Jorge Frascara

Na anglojęzycznym rynku wydawniczym książka Jorge Frascary jest jedną z niewielu publikacji w całości poświęconych zagadnieniom związanym z projektowaniem komunikacji. Frascara pisze przede wszystkim o projektowaniu komunikacji wizualnej, co sprowadza tę ciekawą pozycję do warsztatu grafiki użytkowej. Autor przeprowadza czytelnika przez proces projektowy, którego celem jest zrozumienie użytkownika i proponowanie mu skutecznych z punktu widzenia celu rozwiązań. W przeciwieństwie do Fleischera, Frascara nie typologizuje projektowania komunikacji w kontekście programów (subdyscyplin), ale w kontekście celu projektowania –informacyjnego, perswazyjnego, edukacyjnego, administracyjnego i systemowego. Lubię wracać do tej książki, bo autor potrafi o dość skomplikowanych aspektach praktyki projektowania pisać w sposób przystępny i to wciąż – przepraszam za nieakademickie sformułowanie – trzyma się… teorii, którą reprezentuje.

communication design principles

„Communication Design. Principles, Methods and Practice”, Jorge Frascara

  • „Information Design”, red. Robert Jacobson

Redaktor naukowy tego opracowania zrobił naprawdę kawał dobrej roboty, zapraszając do współpracy wybitnych ekspertów oraz naukowców i tworząc w ten sposób komplementarny podręcznik naukowy z zakresu projektowania wizualnej reprezentacji informacji. Autorzy zgodnie podkreślają, że pojęcie projektowania informacji jest nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd – projektanci nie projektują informacji, ale zajmują się jej (najczęściej) wizualną reprezentacją. Dlaczego ta książka znalazła się w moim zestawieniu publikacji na temat projektowania komunikacji? Ponieważ pokazuje, jak skomplikowanym fachem jest zajmowanie się projektowaniem tego, co często jest nienamacalne, atmosferyczne i niedeklaratywne. Książka pod redakcją Jacobsona jest dokładnie taka, jak wstęp do niej pióra Richarda Saula Wurmana, w którym możemy przeczytać: Well, there’s today & there’s tomorrow! I ona taka faktycznie jest: aktualna dzisiaj i jutro.

information design

„Information Design”, red. Robert Jacobson

  • „Disruption Live. Zmiana reguł gry na rynku”, Jean-Marie Dru

Przez chwilę zastanawiałem się, czy ta książka nie powinna się znaleźć raczej w rankingu książek o reklamie. Distruption, choć (słusznie) kojarzone z praktyką reklamową, jest bardziej generalną perspektywą patrzenia na pracę kreatywną, w której chodzi o umiejętne zarządzanie konwencją przez jej irytowanie. Jean-Marie Dru pokazuje, jak distruption przenieść z filozofii reklamowej do filozofii zarządzania organizacją – strategią biznesową i komunikacyjną. W największym skrócie koncepcja disrutpion opiera się na trójelementowym procesie, którego logika biegnie od definiowania konwencji (sytuacja zastana) przez disrutpion (łamanie konwencji), po vision (nową perspektywę, która wynika z disruption). Disrutpion na potrzeby tego rankingu określę jako umiejętność wyjścia z pudełka, przyjęcia zewnętrznej perspektywy i przekręcenie konwencji, by móc osiągnąć przyszłą wizję projektu. To nie jest kolejna instrukcja czy narzędzie projektowe – książka Jean-Marie Dru ma przede wszystkim inspirować, pomóc znaleźć właściwy kontekst i perspektywę w pracy projektowej i/lub zarządzania organizacją.

disruption live

„Disruption Live. Zmiana reguł gry na rynku”, Jean-Marie Dru

  • „Transformation Design”, Annette Siemes

Na taką książkę czekałem całe lata. Książkę, w której ktoś pokaże, z czym – jako projektantom, społeczeństwu, decydentom – przychodzi nam się mierzyć w kategoriach wyzwań cywilizacyjnych. I nie chodzi tutaj o kolejne postulaty i manifesty. Autorka ze statystyczną dokładnością pokazuje, jakie obszary życia społecznego i biologicznego wymagają zmiany (przez design). „Transformation design” to kolejna z alternatywnych doktryn, które wyrastają w zasadzie na kanwie doktryny zrównoważonego rozwoju – postulują zmianę przez design, gdyż jedyną alternetywą jest zmiana przez katastrofę. Książka Annette Siemes jest absolutnie kanoniczna i konieczna do przeczytania. Autorka w niezideologizowany sposób pokazuje, co najlepszego narobiliśmy z naszym otoczeniem (przez design) i na co obecnie powinniśmy zwrócić uwagę. W tym rankingu ostatni powinni być pierwszymi (do czytania).

transformation design

„Transformation Design”, Annette Siemes

Książki poleca:

258 mariusz wszołek

dr Mariusz Wszołek – komunikolog. Zajmuje się głównie algorytmizacją procesów projektowych, ze szczególnym uwzględnieniem communication design i design thinking. Na co dzień pracuje w Katedrze Grafiki Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu i w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Redaktor serii wydawniczej „Communication Design” oraz autor książek i artykułów z zakresu reklamy, pracy projektowej i zrównoważonego projektowania. Jego zainteresowania naukowe w głównej mierze dotyczą zrównoważonego projektowania (transformation design), designu opakowań i communication design. Ostatnio poświęca się zagadnieniom związanym z legal design.

 

Artykuły

images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/kilka-publikacji-nie-o-projektowaniu.jpg

~5 (!=) książek o nieprojekto­wa­­niu, lecz wciąż o rozwiązywaniu problemów

Projektanci stają obecnie przed wyzwaniem szybko zmieniających się potrzeb społecznych i projektów z nimi związanych.…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/wplyw-projektowania-na-zmysly_1175.jpg

Wpływ projektowania na zmysły człowieka

Pandemia koronawirusa spowodowała, że wszelkie interakcje społeczne ograniczyliśmy do minimum. Są jednak projektanci, którzy starają…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/projektowanie-przyszlosci-skalska-kolodziej02.jpg

Projektowanie przyszłości – na czym polega i dlaczego warto to robić?

W dzisiejszym świecie często musimy podejmować decyzje na podstawie bardzo skąpych informacji lub spekulatywnych scenariuszy.…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/projektowanie-zmian-spolecznych_cover1175.jpg

Jak projektowanie może wpływać na zmiany społeczne?

Wyrwanie się z wiru codziennych obowiązków, przełamywanie stereotypów i trwała praca z wybraną społecznością przynoszą…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/5-ksiazek-o-projektowaniu-dla-dzieci.jpg

5 książek o projektowaniu – dla dzieci i nie tylko

Jakie książki o projektowaniu dla dzieci z zainteresowaniem przeczytają również dorośli? Czy z publikacji przeznaczonych…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/pitching-w-ux_cover_1175.jpg

Pitching w UX – jak dobrze zaprezentować swój produkt?

Opowiadać o swojej pracy i projektach można na różne sposoby, sztuką jest jednak zrobić to…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/od_grafika_do_ux_designera.jpg

Od grafika do UX designera

Jak wykorzystać umiejętności graficzne w projektowaniu UX? Czy da się pracować jako UX designer, nie…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/5-ksiazek-o-typografii.jpg

5 książek o typografii, które warto przeczytać ze względu na treść i formę

Subiektywny wybór książek dotyczących typografii przedstawia Katarzyna Sowa z Katedry Grafiki Uniwersytetu SWPS. To pozycje…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/polski-design_cover.jpg

Polski design – jak go wypromować na świecie?

Polski design staje się coraz bardziej ceniony i rozpoznawalny na świecie. Nie bez przyczyny –…

Zobacz także

Group 426 strefa zarzadznia logo 05 logo strefapsyche logo white kopia

 
Zapraszamy na webinar „Projektowanie wrażliwości. Jak połączyć grafikę z edukacją?”