hr award color

logo uswps nazwa 3

Strefa Psyche

Zazdrość i zawiść. Większość ludzi stosuje te pojęcia zamiennie. A różnica pomiędzy nimi decyduje o tym, czy jesteśmy zmotywowani do działania, czy w stosunku do innych nakręca nas niska samoocena i myślenie życzeniowe, żeby powinęła im się noga. 

Różnicę te objaśnia dr Magdalena Łużniak-Piecha, psycholog społeczny, wykładowca Uniwesytetu SWPS.

Skąd wiemy, że jesteśmy kobietą lub mężczyzną, osobą wysoką lub niską, gadatliwą lub małomówną, wybitną specjalistką lub średnio zaawansowanym adeptem? Skąd bierzemy informacje o własnych cechach i charakterystykach? Otóż prawie w całości pochodzą one z porównań społecznych. Widziałam mamę i tatę - i wiem, że bardziej podobna jestem do mamy niż do taty, czyli jestem dziewczynką, a nie chłopcem. Wiem, czego może dokonać w mojej dziedzinie wybitny specjalista, a jak pracuje adept, i wiem, że moje wyniki bliższe są poziomowi eksperckiemu niż średniemu. Widziałam osoby uważane pod moją szerokością geograficzną za wysokie i za niskie, więc wiem, że jak na Polkę jestem średniego wzrostu, ale w Azji uchodziłabym za wysoką.

Z punktu widzenia rozwoju własnej tożsamości i gromadzenia informacji o sobie - kim i jacy jesteśmy - porównania społeczne są nam bardzo potrzebne. A zatem fantastycznie, że człowiek - istota społeczna - nauczył sie je tworzyć, prawda? Jest z nimi tylko jeden drobny problem. W proces porównań społecznych angażujemy się w każdej niemal relacji, często nieświadomie. „Naprawdę dobrą prezentację zrobiła Ewka, zwłaszcza to rozwiązanie problemu było super" lub „Ja nie wiem, jak można było coś takiego powiedzieć na spotkaniu" - oceniamy kogoś, ale zawsze przez pryzmat porównania: „To prezentacja na poziomie, który JA uważam za ekspercki, JA też tak przedstawiłabym sprawy" lub „JA bym się nigdy tak nie zachowała".

Co się jednak dzieje, gdy Ewka jest w swoich działaniach znacznie lepsza ode mnie i JA może nawet też bym tak chciała jak ona, ale nie potrafię? Otóż wtedy mogą się w nas obudzić uczucia dwojakiego rodzaju: zazdrość lub zawiść

Uczucie zazdrości rodzi się u mężczyzn głównie w sytuacjach, w których rywal zagraża ich statusowi i dominacji. Kobiety zazdroszczą głównie w sytuacjach rywalizacji o atrakcyjność społeczno-towarzyską.

ZAZDROŚĆ DODAJE SKRZYDEŁ

Zazdrość to uczucie pojawiające się, gdy na skutek porównań społecznych zauważamy, że w jakiejś istotnej dla nas dziedzinie, na ważnym poziomie ktoś nas przewyższa, a naszą reakcją jest chęć dorównania mu, nauczenia się od niego. Myślimy wtedy: „Też tak chcę".

A zatem owa kategoria musi być dla nas istotna, a przy tym w naszej ocenie możliwa do osiągnięcia. Nie jestem zazdrosna o sukcesy sportowe Kamila Stocha, darzę go ogromnym szacunkiem, ale realnie rzecz biorąc, w życiu nie weszłabym na skocznię, nie mówiąc już o tym, że nikt nie zmusiłby mnie do zeskoczenia z niej. Jednak już fantastycznych umiejętności prowadzenia spotkań mogę zazdrościć Ewce i chętnie się takiego działania nauczę. Zazdrość może zatem być uważana za rodzaj mechanizmu motywacyjnego. Stąd w środowisku zawodowym wprowadza się czasem odrobinę rywalizacji. Tak długo, jak długo jest to rywalizacja zdrowa, a więc przebiegająca w dziedzinie ważnej dla wszystkich i w kulturze pracy, w której wszyscy mają szansę się doskonalić i uczyć  od siebie nawzajem, tak długo mamy do czynienia z organizacją uczącą się i ze zmotywowanym zespołem. 

A ZAWIŚĆ ŚCIĄGA W DÓŁ

Zawiść natomiast to mechanizm działający nieco inaczej. W wyniku porównań społecznych dochodzimy do wniosku, że ktoś nas przewyższa w ważnej dla nas dziedzinie, ale z różnych powodów nie widzimy możliwości osiągnięcia tego samego. Żeby jakoś ratować swoje samopoczucie i samoocenę, możemy w sobie wykształcić przekonanie, że ta osoba osiągnęła sukces nie w wyniku własnego wysiłku, równej walki, ale raczej nie fair: „No tak, Kryśka fantastyczne buduje relacje z klientami, ale ona się zawsze wkręci na jakieś spotkanie, gdzie niby przypadkowo pozna ważne osoby, i ma w tym więcej szczęścia niż rozumu. A poza tym, jak się ma w rodzinie słynnego reżysera, to zawsze łatwiej...". Zawiść niestety jest mechanizmem, który najbardziej szkodzi osobie zawiszczącej. Nie wzbudza w nas bowiem motywacji do samodoskonalenia i rozwoju, tylko uruchamia rodzaj myślenia życzeniowego: „Kiedyś się jej nie uda i nawet sławny wujek nie pomoże". W związku z tym wytwarza się w nas szereg negatywnych emocji, na widok Kryśki wydziela się adrenalina i noradrenalina, a to powoduje, że nasze funkcjonowanie społeczne i poznawcze jest zakłócone, choćby dlatego, że w towarzystwie chwalącym Kryśkę zaczynamy się zachowywać „dziwnie". Niestety rzadko udaje nam się ukryć negatywne emocje. Zdradza nas ton głosu, pomijanie zasług pewnych osób, czasem wyolbrzymianie niedopatrzeń na jakimś innym gruncie. Prędzej czy później (raczej prędzej) otoczenie zauważa i reaguje - w najlepszym wypadku - zdziwieniem lub komentarzem: „Masz jakiś problem sama ze sobą?" W środowisku zawodowym, gdy w dodatku jesteśmy na pozycji wyższej od osoby, w stosunku do której odczuwamy zawiść, kończy się to niestety podważeniem naszego wizerunku profesjonalisty, wizerunku osoby motywującej zespół i wspierającej rozwój pracowników. Komunikacja społeczna składa się między innymi z mikrokomunikatów, tonu i zawieszenia głosu, spojrzeń i grymasów, nawet zmiany rozmiaru źrenic, gdy patrzymy na kogoś, kogo nie lubimy. Otoczenie to widzi. Mózg ludzki potrafi te mikrokomunikaty odczytywać, bo to nasza kompetencja atawistyczna - od niej zależało kiedyś przetrwanie gatunku. A my możemy zyskać etykietkę „osoby negatywnie wpływającej na klimat organizacyjny", czyli krótko mówiąc „zołzy".

ONA JEST ZOŁZĄ, ON ZDROWO RYWALIZUJE

Skoro mówimy „zołza" i borykamy się z męskim odpowiednikiem tego określenia (zołziak? zołziej?) - czy to oznacza, że „zołza" ma postać żeńską, bo zawistne są głównie kobiety? Nie ma męskiego odpowiednika „zołzy"? Czy może po prostu w przypadku obu płci mówi się o takich odczuciach nieco inaczej? Może u mężczyzn w wyniku porównań społecznych rodzi się „zdrowa rywalizacja" i „twarda, męska przyjaźń"? Co by kazało postawić pytanie - czy mężczyźni raczej zazdroszczą i to ich napędza oraz motywuje, a kobiety zawiszczą i stają się „zołzami"?

Abraham P. Buunk i Pieternel Dijkstra z Uniwersytetu Groningen zadali sobie pytanie o różnice genderowe w sposobach odczuwania zazdrości. W latach 2002-2015 przeprowadzili na ten temat szerokie badania międzykulturowe. Zwracają oni uwagę, że zazdrość może mieć pięć podstawowych wymiarów, a zatem powodami zazdrości mogą stać się:

  1. dominacja społeczna, status (cudza wyższa pewność siebie i większa kontrola),
  2. atrakcyjność społeczno-towarzyska (cudza „lepsza" osobowość, większa łatwość w kontaktach społecznych),
  3. atrakcyjność fizyczna (cudza lepsza muskulatura lub smukłejsze nogi),
  4. uwodzicielskość (cudze zachowania przyciągające uwagę płci preferowanej),
  5. dominacja fizyczna (cudza większa siła fizyczna i sprawność).

Z badań tych wynika, że w świecie cywilizacji tzw. zachodniej (Europa i Ameryka Północna) uczucie zazdrości rodzi się u mężczyzn głównie w okolicznościach, w których rywal zagraża ich statusowi i dominacji. Kobiety zazdroszczą głównie w sytuacjach rywalizacji o atrakcyjność społeczno-towarzyska.

Trzeba tu zaznaczyć, że atrakcyjność społeczna nie równa się fizycznej, choć jedna może wpływać na drugą. Atrakcyjność społeczna to bycie osobą cenioną i mile widzianą w danym środowisku w związku z jej przymiotami i zaletami. A zatem urocze dołeczki to zaleta fizyczna, która oczywiście może podnieść atrakcyjność społeczną. Inne jednak zalety społeczne to choćby: „mająca najlepszą oglądalność", „najpopularniejsza", „najbardziej przyciągająca otoczenie", „najlepsza słuchaczka", „najciekawszy rozmówca".

Oczywiście we wszystkich pięciu wyżej opisanych aspektach może się pojawić również zawiść, gdy zamiast motywacji do samodoskonalenia i pracy nad własnymi przymiotami potwór pokaże inne oblicze. Podobnie jak zazdrością, Buunk i Dijkstra zajęli się również zawiścią i opisali jej objawy:

  1. ważna staje się moja wyższość nad inną konkretną osobą/osobami, a nie generalnie moja sprawność w danej dziedzinie,
  2. pracuję ciężko, żeby prześcignąć innych, „pokazać im, kto tu jest kim", a nie dla własnej satysfakcji czy osiągnięcia własnego celu,
  3. gdy odniosę sukces, myślę o sobie: „jestem lepsza/ lepszy niż inni", zamiast czuć, że jestem po prostu w czymś dobra/dobry,
  4. gdy ktoś inny odnosi sukces, odczuwam frustrację, bo mam uczucie, że pokazał mi, że jest lepszy,
  5. odczuwam satysfakcję, gdy osoba „zawsze najlepsza" dostanie wreszcie nauczkę, bo coś jej się nie uda - najlepiej, jeśli skompromituje się publicznie.

Co ciekawe, nie udało się udowodnić, że generalnie kobiety są bardziej zawistne w stosunku do innych kobiet niż mężczyźni w stosunku do innych mężczyzn. Skąd zatem stereotyp mówiący o zdrowej rywalizacji między mężczyznami i zawistnych „zołzach" wśród kobiet?

Badania kolegów z Uniwersytetu Groningen wydają się wskazywać możliwe źródła tej „popularnej mądrości". Oto kobiety częściej rywalizują w kontekście atrakcyjności towarzyskiej, popularności, atrakcyjności społecznej. A co jest głównym narzędziem budowania kontaktów i relacji społecznych?

Cóż - komunikacja - czyli np. mówienie do kogoś albo o czymś. Skoro rywalizacja odbywa się zatem w obszarze komunikacji i mówienia... więcej się o niej mówi i słyszy. Panowie zazdroszczący innym pozycji społecznej i statusu używają odmiennych narzędzi w rywalizacji. Zdobywają kolejne stopnie awansu, kolekcjonują okrągłe sumy, medale. Pozornie zatem może to wyglądać tak, jakby kobiety „zołzowały" a mężczyźni w tym czasie „zdrowo rywalizowali". Najważniejsze pytanie, na które jednak powinien sobie odpowiedzieć każdy z nas, dotyczy pobudek naszych działań, bo tak naprawdę w nich tkwi różnica między konstruktywną zazdrością a toksyczną zawiścią.

Czy zatem pracuję nad czymś, bo chcę osiągnąć jakiś własny cel, czy może celem jest prześcignięcie Jacka i pokazanie Jolce, kto tu rządzi? Ktoś mógłby powiedzieć, że to w sumie wszystko jedno - najważniejsze, że pracuję i mam rezultaty. Ale kto sprawuje kontrolę nad moimi decyzjami i działaniami? W sytuacji, gdy realizuję własne ambicje, kontrolę mam ja. A gdy pracuję, bo ścigam się z Jackiem i Jolką?

Zawiść zatem nie tyle ubiera się u Prady, co nas „ubiera" w różne niewygodne sytuacje i projekty, nie zawsze dobrze dla nas „skrojone", ale konieczne, żeby pokazać je Jackowi i Jolce. A co, jeśli Jacek i Jolka wskoczyli w dresy i wzięli wolne?

newsweek psychologia logoArtykuł był publikowany w styczniowym wydaniu "Newsweek Psychologia Extra 1/17”.

piecha luzniak

O autorce

Dr Magdalena Łużniak-Piecha - psycholog społeczny, wykłada na Uniwersytecie SWPS w Warszawie, współpracuje z uniwersytetami w Londynie i Monterrey. Wprowadza i tworzy techniki gamifikacji w praktyce szkoleniowej, doradczej i badawczej. Zajmuje się badaniem i niwelowaniem patologii organizacyjnych. Za szczególnie interesujące uważa techniki radzenia sobie z patologiami osobowości i zaburzeniami komunikacji w organizacjach.

Blog Strefy Psyche

Joanna Zapała - avatar Joanna Zapała

Zmień traumę na dobre

Choroba, utrata pracy, śmierć bliskiej osoby, ale też awaria samolotu podczas lotu mogą wywołać traumę. Zespołu stresu pourazowego może doświadczyć każdy, nie...

Czytaj więcej »

Joanna Stojer-Polańska - avatar Joanna Stojer-Polańska

Ciemna strona kobiet

Słowo „ofiara" w języku polskim może być utożsamiane z kobietą. A sprawca to ON, mężczyzna, który ewolucyjnie jest nastawiony na polowanie, zdobywanie i stoso...

Czytaj więcej »

Magdalena Łużniak-Piecha - avatar Magdalena Łużniak-Piecha

Czy zołza ubiera się u Prady?

Zazdrość i zawiść. Większość ludzi stosuje te pojęcia zamiennie. A różnica pomiędzy nimi decyduje o tym, czy jesteśmy zmotywowani do działania, czy w stosunku...

Czytaj więcej »

Izabela Kielczyk - avatar Izabela Kielczyk

Upadek z drabiny nie musi być bolesny

Utrata stanowiska nie jest łatwym przeżyciem, warto jednak uświadomić sobie, że jest wpisana w każdą karierę zawodową. Od tego, jak uporządkujemy emocje w mom...

Czytaj więcej »

Roman Cieślak - avatar Roman Cieślak

Zmień swoją pracę, nie zmieniając jej

Każdy marzy o pracy, w której mógłby wykonywać zadania dopasowane do swoich potrzeb oraz możliwości i jednocześnie odczuwać z tego powodu satysfakcję. A ilu z...

Czytaj więcej »

Agnieszka Pełka-Szajowska - avatar Agnieszka Pełka-Szajowska

Marketing 3.0, czyli era wartości

Firmy dostrzegają fakt, że dostarczanie klientom szybkich hedonistycznych pigułek szczęścia już nie wystarcza. Na konferencjach marketingowych słychać głośne ...

Czytaj więcej »

Agata Loewe - avatar Agata Loewe

Seksualność zaczyna się w nas

Gdyby seks potraktować jako rozwojową ścieżkę kariery, okazałoby się, że większość z nas jest dopiero w podstawówce. Dla entuzjastów nowości i eksperymentów p...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Work-life balast?

Im więcej się pracuje, tym więcej się produkuje. To logiczne. Bo skoro w danej jednostce czasu można wyprodukować X produktów, to gdy wydłuży się czas dwukrot...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Jak stajemy się sobą?

Hasło „bądź sobą" jest jednym z najczęściej wypowiadanych frazesów zachodniej kultury. Aby wieść dobre życie, zasługiwać na podziw i szacunek innych, należy ż...

Czytaj więcej »

Joanna Gutral - avatar Joanna Gutral

Jak poradzić sobie ze stresem przedmaturalnym?

Matura wiąże się z napięciem i długimi przygotowaniami. W przypadku tego rodzaju egzaminów, stres traktujemy zwykle jako coś przerażającego i niepożądanego. T...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Czy praca daje szczęście?

Wydawać by się mogło, że najważniejszym czynnikiem budującym nasze szczęście zawodowe są zarobki. W rzeczywistości choć wynagrodzenie jest ważne, to okazuje s...

Czytaj więcej »

Michał Pozdał - avatar Michał Pozdał

„To skomplikowane” – nowy model związku?

W ciągu ostatnich 20 lat relacje wykraczające poza model monogamii stały się powszechne – wynika z badań Jean Williams i Jasny Jovanovic opublikowanych w „Sex...

Czytaj więcej »

Piotr Modzelewski - avatar Piotr Modzelewski

Walcz z prokrastynacją – 20 sposobów na zmniejszenie zmęczenia

Prokrastynacja, czyli odwlekanie na później, poważnie upośledza nasze zasoby psychiczne, czyni nas mniej szczęśliwymi i negatywniej nastawionymi do świata lud...

Czytaj więcej »

Żywe Historie - avatar Żywe Historie

Rola kobiety w kulturze wietnamskiej

„Żywe historie” to fotograficzno-podróżniczy projekt Eweliny Klasury i Agnieszki Żywczyńskiej, absolwentek Uniwersytetu SWPS. Właśnie realizują swoje wielkie ...

Czytaj więcej »

Piotr Modzelewski - avatar Piotr Modzelewski

10 sposobów na realizację noworocznych postanowień

  Koniec starego i początek nowego roku skłania do podsumowań i podejmowania zmian w życiu. Magia Nowego Roku nie trwa jednak długo – jak wskazują badania...

Czytaj więcej »

Anna Cwojdzińska - avatar Anna Cwojdzińska

Dobro tkwi w szczegółach – psychologiczna siła życzliwości

Życzliwość. Czym jest? Większość z nas, całkiem intuicyjnie powie, że to zrobienie czegoś miłego. Czegoś dobrego. Dla innych. Niektórzy zwrócą uwagę, że można...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Postanowienia noworoczne, czyli jak osiągnąć sukces?

Wprowadzenie trwałej zmiany w życiu oznacza wyjście ze strefy komfortu. Wymaga wysiłku i poświęcenia, a do tego potrzebne są nie tylko chęci, ale też konkretn...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Idealny prezent na Święta

Wolimy dawać prezenty czy je otrzymywać? Czy istnieje prezent uniwersalny odpowiedni dla każdego? O naszych problemach, wyborach i motywacjach związanych z ob...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

Potęga subtelnych oddziaływań: jak prosić, żeby się doprosić

Wyobraź sobie, że ktoś prosi Cię o wzięcie udziału w badaniu marketingowym. Ten ktoś pewnie wie, że trudno będzie Cię do tego namówić. Perspektywa czasu strac...

Czytaj więcej »

Małgorzata Godlewska - avatar Małgorzata Godlewska

Wspomnienia budują tożsamość

Pielęgnowanie pamięci o zmarłych skłania do zadawania pytań o własne miejsce w świecie, podsumowania osiągnięć i zastanowienia się nad przyszłością. W jaki sp...

Czytaj więcej »

Sławomir Prusakowski - avatar Sławomir Prusakowski

W królestwie snu

Czym jest sen wg różnych koncepcji starej filozofii i psychologii? Co mówią współczesne badania ośrodków zajmujących się odkrywaniem roli snu i jego wpływu n...

Czytaj więcej »

Dariusz Doliński - avatar Dariusz Doliński

Dlaczego lubimy rzucać sobie kłody pod nogi?

Czy czujemy się lepiej, gdy znajdujemy wytłumaczenie dla swoich porażek? Czy to skuteczna metoda budowania pewności siebie w relacjach zawodowych? – wyjaśnia ...

Czytaj więcej »

Piotr Modzelewski - avatar Piotr Modzelewski

Jak przestać odwlekać? Pięć skutecznych strategii zmiany zachowania

„Prokrastynacja jest jak karta kredytowa. To świetna zabawa, dopóki nie dostaniesz rachunku” – słowa aktora Christophera Parkera dobrze znają ci, którzy codzi...

Czytaj więcej »

Joanna Gutral - avatar Joanna Gutral

Zaplanuj powrót z wakacji

Koniec urlopu i powrót do codziennych obowiązków w pracy i na uczelni często wiąże się z trudnymi emocjami. O tym, jak poradzić sobie z niepokojem wynikającym...

Czytaj więcej »

Anna Brytek-Matera - avatar Anna Brytek-Matera

Skąd się bierze zaburzony obraz własnego ciała?

Na dziesięć szczupłych kobiet przypadkowo zapytanych o to, dlaczego chcą schudnąć ,tylko jedna odpowiada: „ależ ja wcale nie muszę!”. Dlaczego tak się dzieje...

Czytaj więcej »

Wiesław Łukaszewski - avatar Wiesław Łukaszewski

Pragnienie wolności, unikanie wolności

Kwestią sporną, która zazwyczaj potrafi na trwałe podzielić dziecko i rodzica, pracownika i pracodawcę, obywatela i państwo, są ramy naszej wolności. Wielu z ...

Czytaj więcej »

Jakub Kuś - avatar Jakub Kuś

Wakacje w sieci

Coraz częściej można usłyszeć hasło, że aby mieć udane wakacje należy wylogować się z rzeczywistości wirtualnej i zrezygnować z dostępu do internetu na rzec...

Czytaj więcej »

Dariusz Parzelski - avatar Dariusz Parzelski

Jak stworzyć mistrzowską drużynę?

Mistrzowska drużyna pokona drużynę mistrzów, złożoną z zawodników o wysokich, indywidualnych predyspozycjach. W jaki sposób stworzyć ekipę, która wygra każd...

Czytaj więcej »

Dariusz Doliński - avatar Dariusz Doliński

Dlaczego szef sprawdza podwładnych?

Wszyscy wiemy, że jeśli komuś nie ufamy zaczynamy go kontrolować. Przywódcy, dowódcy, kierownicy nagminnie weryfikują, czy ich podwładni działają zgodnie z pr...

Czytaj więcej »

Ewa Woydyłło-Osiatyńska - avatar Ewa Woydyłło-Osiatyńska

Czy szczęścia można się nauczyć?

„Szczęście jest przereklamowane” – mówi w czasie spotkania w Strefie Psyche dr Ewa Woydyłło-Osiatyńska. Jednocześnie proponuje, by przedefiniować pojęcie szcz...

Czytaj więcej »

Izabela Jąderek - avatar Izabela Jąderek

Jak polubić samego siebie?

Samoocena jest niezwykle ważnym aspektem w życiu każdej osoby. Ma wpływ ma ocenę swoich osiągnięć, relacji i bliskich związków. Sprawia, że w ...

Czytaj więcej »

Magdalena Nowicka - avatar Magdalena Nowicka

Kiedy smutek jest niebezpieczny?

Gorszy dzień, słabszy moment, obniżony nastrój - czy to oznaka depresji? Jak odróżnić prawdziwe objawy choroby od chwilowej utraty poczucia własnej wartości...

Czytaj więcej »

Magdalena Nowicka - avatar Magdalena Nowicka

Zrozumieć schizofrenię

Z danych WHO wynika, iż schizofrenia dotyka ponad 21 milionów osób na całym świecie. Cierpią na nią przede wszystkim młode kobiety i mężczyźni w wieku ok. 1...

Czytaj więcej »

Joanna Gutral - avatar Joanna Gutral

Ekonomia zmiany

Kryzys związany z wybranym kierunkiem studiów najczęściej pojawia się na trzecim roku nauki, czasami już po kilku miesiącach. Czy warto wtedy zaryzykować i ...

Czytaj więcej »

Jolanta Nalewaj-Nowak - avatar Jolanta Nalewaj-Nowak

Zagrożenia żywieniowe i dieta w obecnych czasach

Zdrowy styl życia stał się w obecnych czasach pojęciem dość modnym. Niemniej jednak problemy związane z jedzeniem, nadwagą i otyłością cały czas wzrastają w P...

Czytaj więcej »

Agnieszka Czerw - avatar Agnieszka Czerw

Jak dogonić swoje szczęście?

Czy szczęście można zmierzyć? Podczas wykładu w Strefie Psyche dr Agnieszka Czerw omówiła teoretyczne założenia psychologii pozytywnej oraz wyniki badań ...

Czytaj więcej »

Paweł Boski - avatar Paweł Boski

Uchodźca - sąsiadem

Dobrze przeprowadzona adaptacja kulturowa przypomina monetę. Z jednej strony niezbędna jest edukacja kulturowa przybywających do Polski obcokrajowców. Z dru...

Czytaj więcej »

Joanna Kwaśniewska - avatar Joanna Kwaśniewska

Pułapki niepłodności

Gdy parze przez dłuższy czas, mimo starań, nie udaje się począć dziecka, powoli, po kropelce zaczyna się sączyć niepokój. "Czy oby jesteśmy w pełni zdrowi, cz...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Czy postrzeganie stresu wpływa na efekt pracy?

Matura, egzaminy, prezentacja ustna i mnóstwo materiału do przyswojenia. Czy stres paradoksalnie może pomóc w takiej sytuacji? W trudnych momentach pojawiają ...

Czytaj więcej »

Martyna Nowak - avatar Martyna Nowak

Skupienie na celu zmniejszy stres

Przyszłość jest nieprzewidywalna, więc najlepiej jest skupić się na osiągnięciu konkretnego i ważnego dla nas celu. W przypadku maturzystów, jak również sport...

Czytaj więcej »

Michał Pozdał - avatar Michał Pozdał

Lepsza nauka krótka i częsta

Spotkania z młodzieżą pokazują, że chociaż matura nadal przeraża, to nie tak jak dawniej. Wśród wielu osób panuje przekonanie, że łatwiej ją zdać, a dużo mnie...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Dobry pracownik wychodzi naprzeciw

Śni się po nocach, wywołuje drżenie rąk czy nerwowe reakcje – ocena pracownicza jest zmorą wielu osób. Czy warto jednak, aby pracownik wychodził naprzeciw ocz...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Konstruktywna krytyka: 4 największe błędy szefów

Hasło "informacja zwrotna" kryje w sobie nie tylko konstruktywną krytykę, ale również pochwały sukcesów pracowników i ich zespołów podczas ich codziennego dni...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Idealna ocena pracownicza

Jak skutecznie dokonać okresowej oceny pracowniczej, aby cykliczne spotkania na linii szef-podwładny owocowały sukcesem zespołu i całej firmy? Doradza dr Paul...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

Jak zredukować poczucie winy w 30 sekund?

Gdy zastanawiamy się nad tym, co wpływa na nasze myśli, uczucia i zachowanie, szukamy przyczyn w oczywistych okolicznościach zewnętrznych, zachowaniach innych l...

Czytaj więcej »

Anna Brytek-Matera - avatar Anna Brytek-Matera

Gdzie jesteś, życie? O anoreksji psychicznej

Od wielu lat wzrasta wskaźnik rozpowszechnienia jadłowstrętu psychicznego. Literatura przedmiotu dowodzi, że jadłowstręt psychiczny ma charakter polietiologiczn...

Czytaj więcej »

Karolina Zarychta - avatar Karolina Zarychta

Plan na zdrowie

Samo postanowienie "schudnę" nie wystarczy, bo jest zbyt abstrakcyjne. Trzeba precyzyjnie sformułować cel, opracować plan, wyznaczyć zadania na każdy dzień i st...

Czytaj więcej »

Maja Filipiak - avatar Maja Filipiak

Psychoterapia szyta na miarę

Dawniej psychoterapeuci z teorii czerpali wiedzę o tym, co jest dla kogo dobre. Różne hipotezy oferowały rozmaite recepty na to, jak pomagać ludziom i stymulowa...

Czytaj więcej »

Magdalena Nowicka - avatar Magdalena Nowicka

Postanowienia noworoczne. Łatwo powiedzieć...

Robimy postanowienia noworoczne, ponieważ to jest przyjemne zadanie, które wzbudza w nas pozytywną wizję przyszłości. Nasze plany mogą wiązać się z różnymi sfer...

Czytaj więcej »

Katarzyna Popiołek - avatar Katarzyna Popiołek

Świąteczne porządki

Na początku przywołajmy "prawo walizki" Prawo to, choć nigdy nie uczono go w szkole, jest nam dobrze znane z autopsji. "Prawo walizki" składa się z kilku twi...

Czytaj więcej »

Dorota Szczygieł - avatar Dorota Szczygieł

Jak kontrolować emocje w pracy?

Rutyna, presja terminów i natłok zobowiązań to główne przyczyny pojawiania się negatywnych emocji w trakcie pracy. Sytuacje stresogenne są jednak nieodłączną cz...

Czytaj więcej »

Justyna Bednarczyk-Wilgos - avatar Justyna Bednarczyk-Wilgos

Wejść w rytm pracy po długim weekendzie

Badania dowodzą, że nasza wydajność po powrocie z urlopu jest zauważalnie niższa od przeciętnej. Jedynie 13% z nas wraca do biura z głową pełną nowych pomysłó...

Czytaj więcej »

Michał Pozdał - avatar Michał Pozdał

Wirtualny świat kontra prawdziwe uczucie

W miłości nie ma niczego wirtualnego. To realne, wielkie uczucie, które powstaje w człowieku i często diametralnie zmienia jego życie. I chociaż dwoje osób mo...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Jak sformułować cel?

Cel jest podstawą. Końcem drogi, do którego dążysz, ale też jej początkiem. Źródłem motywacji. Odpowiednio przemyślany, określony i opisany cel ma nie tylko wię...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

8 sposobów na radzenie sobie z "syndromem mistyfikatora"

Nie jest to łatwe, ale (prawie) na pewno możliwe. Jeśli upatrujemy przyczyn "syndromu mistyfikatora" w specyficznych sposobach myślenia o sobie, czy atrybucji p...

Czytaj więcej »

Justyna Bednarczyk-Wilgos - avatar Justyna Bednarczyk-Wilgos

Walka ze stereotypami: kobiety w pracy

Coraz częściej zauważam zjawisko "nieświadomej ideologii", które polega na bezwiednym przyjmowaniu różnych przekonań i nie pozwala na konstruowanie alternatyw...

Czytaj więcej »

Sylwiusz Retowski - avatar Sylwiusz Retowski

Pracoholizm, czyli jak wypoczywać po pracy, aby naprawdę wypocząć

Coraz częściej w różnego typu mediach wymienia się określenie "pracoholizm". Z jednej strony menadżerowie przyznają, że idealny pracownik powinien być w pełni d...

Czytaj więcej »

Dorota Szczygieł - avatar Dorota Szczygieł

Emocje w pracy – sprzymierzeńcy czy wrogowie?

Emocje są nieodłączną częścią naszego życia zawodowego. Sukces w realizacji projektu sprawia, że odczuwamy radość i dumę. Groźba utraty pracy wywołuje lęk. Ogar...

Czytaj więcej »

Katarzyna Popiołek - avatar Katarzyna Popiołek

Urlop niejedno ma imię

Różnego typu doświadczenia dzielą nam życie na to, co było przed nimi i po nich. Jeden z takich mini podziałów dotyczy czasu przed urlopem i po. Przed urlopem...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

Być w centrum uwagi

Zmieniłaś fryzurę, założyłaś nowe buty. Dlaczego nikt tego nie zauważył? Dlaczego nikt nie pochwalił? Przecież tak się starałaś, żeby dobrze wypaść, żeby zrob...

Czytaj więcej »

Katarzyna Popiołek - avatar Katarzyna Popiołek

Wspierajmy się

Psychologowie zwracają szczególną uwagę na wymieniane w codziennych kontaktach wsparcie społeczne, z którego czerpiemy siłę. Każdy z nas ma większą lub mniejs...

Czytaj więcej »

Aneta Bartnicka-Michalska - avatar Aneta Bartnicka-Michalska

5 porad – jak podejmować życiowe decyzje

Wybór szkoły, drogi zawodowej, czy partnera to tylko niektóre dylematy, przed którymi większość z nas staje przynajmniej raz w życiu. Choć wybory te nie nal...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

„Ciche dni” jako metoda rozwiązywania konfliktów

Konflikty, kłótnie, spory i sprzeczki z najbliższymi pojawiają się w życiu większości z nas. Zaskakuje niewielka wiedza, jaką mają ludzie odnośnie genezy, dyn...

Czytaj więcej »

Strefa Psyche - avatar Strefa Psyche

Walentynki pół serio

Walentynki to, co by nie mówić, miły obyczaj i nie wiem dlaczego niektórych tak oburza. Że zapożyczony? Przepraszam, a czy inne zwyczaje są ewidentnie nasze, ...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Sztuka motywowania siebie

Motywacji można się nauczyć, szlifować ją i inspirować do działania innych. Jednak jak zmotywować siebie? Okres powrotu do pracy po dłuższym weekendzie, masa pr...

Czytaj więcej »
Image not available
Image not available
Image not available

Patronat medialny

Slider