Motywacyjne zniekształcenia w procesie decyzyjnym mogą się pojawiać zarówno wtedy, gdy robiąc proste zakupy, mamy dokonać wyboru pomiędzy kilkoma smakami dżemu, jak i wtedy, gdy w grę wchodzą kariera, zdrowie czy szczęście. Dlatego warto wiedzieć, jakie motywy naprawdę kierują naszymi decyzjami i skłaniają nas do działania. Przekonuje o tym psycholog prof. dr hab. Tomasz Zaleśkiewicz z Uniwersytetu SWPS.

Artykuł pochodzi z magazynu „Newsweek Psychologia 1/19”.

W 2000 r. dwoje amerykańskich psychologów, Sheena lyengar i Mark Lepper, opublikowało wyniki kilku eksperymentów, które znacząco zmieniły nasze rozumienie tego, w jaki sposób podejmowanie decyzji jest powiązane z odczuwaniem emocji i jakimi motywami się kierujemy, dokonując wyborów.

Jedno z badań zostało przeprowadzone w warunkach naturalnych – na terenie supermarketu. W pewną sobotę badacze, podający się za przedstawicieli handlowych, zorganizowali stoisko, przy którym klienci sklepu mogli próbować dżemów w różnych smakach, a jeśli któryś z nich przypadł im do gustu, dokonywali zakupu. W inną sobotę powtórzono całą procedurę, dbając o to, aby warunki eksperymentu były identyczne (poza jedną różnicą, o której za chwilę). Podczas obu części badania sprawdzano, jakie było zainteresowanie klientów ofertą dżemów oraz jak wiele słoiczków udało się sprzedać.

A teraz sprawa kluczowa – co różniło obie części eksperymentu? W pierwszą sobotę na stoisku wystawiono 6 dżemów, w drugą – 24. Zatem, powtarzając procedurę badawczą, zwiększono podaż czterokrotnie. Jakich wyników można by oczekiwać? Jeśli prawdą jest to, że ludzie chcą mieć jak największy wybór i dążą do tego, by w dostępnej na rynku ofercie odnaleźć produkt, który idealnie odpowiada ich potrzebom, to sprawa wydaje się jasna: znacznie więcej dżemów powinno się sprzedać wtedy, gdy na wystawie było ich 24. Spójrzmy więc na wyniki. Gdy zestaw był większy, przy stoisku zatrzymało się 60 proc. przechodzących klientów. W warunkach małej oferty ich odsetek spadł do 40 proc. Zatem szansa na zadowalającą sprzedaż była większa wtedy, gdy oferowano 24 dżemy, a nie tylko 6. A jednak, gdy porównano wielkość sprzedaży, która jest przecież ostatecznym wskaźnikiem efektywności działań marketingowych, to wyniki się odwróciły. Przy stoisku z mniejszą ofertą zakupu dokonało 30 proc. spośród tych konsumentów, którzy do niego podeszli. Przy stoisku z dużym wyborem na kupno zdecydowało się tylko 3 proc. konsumentów! To zróżnicowanie w zakresie decyzji zakupowych może się wydawać szokujące, ale staje się bardziej zrozumiale i zarazem łatwiejsze do zaakceptowania, gdy przyjrzymy się motywom, jakie nam towarzyszą, gdy dokonujemy wyborów. I chodzi tu nie tylko o wybory konsumenckie. Podobnie może się dziać wtedy, gdy rekrutujemy pracowników, zastanawiamy się, gdzie spędzić z rodziną wakacje, z kim pójść na koncert czy komu powierzyć opiekę nad zwierzęciem, gdy wyjeżdżamy na kilka dni za granicę. Proszę wierzyć lub nie, ale z perspektywy psychologicznej proces podejmowania ważnych decyzji życiowych czy finansowych wcale nie musi się znacząco różnić od procesu dokonywania wyborów między kilkoma dżemami, za które ostatecznie zapłacimy raptem kilkanaście złotych.

Przekleństwo nadmiaru

Zastanówmy się najpierw, jakiego rodzaju motywy kierują nami przy podejmowaniu decyzji? Co jest dla nas ważne? Jakie potrzeby usiłujemy zaspokoić? Jasne jest, że gdy o czymś rozstrzygamy, to zależy nam na tym, aby działać rozsądnie i zwiększać szansę osiągnięcia celu. Próbujemy dokonywać wyborów w taki sposób, aby były jak najlepsze; kierujemy się motywem trafności. Ale w podejmowaniu decyzji chodzi nie tylko o trafność. Każda decyzja jest podejmowana w warunkach mniejszej lub większej niepewności, bo w momencie decydowania nie wiemy, co się wydarzy w przyszłości, jakie będą konsekwencje podjętego działania.

Każda decyzja jest podejmowana w warunkach mniejszej lub większej niepewności, bo w momencie decydowania nie wiemy, co się wydarzy w przyszłości, jakie będą konsekwencje podjętego działania.

Gdy kupuję rower, nie wiem, czy się sprawdzi, kiedy go będę regularnie używał. Kiedy zatrudniam nowego pracownika, mogę co prawda przetestować jego kwalifikacje, ale nie będę mieć pewności, czy w rzeczywistych warunkach silnej konkurencji rynkowej będzie skuteczny. Podejmując decyzję o zawarciu małżeństwa, nie mam pojęcia, jak się ono potoczy i czego przysporzy mi więcej: szczęścia czy trosk. Niepewność jest nieodzowną właściwością niemal każdej decyzji. Problem polega na tym, że ma to emocjonalne skutki. Bardzo nie lubimy niepewności i staramy się podejmować działania, często nieracjonalne, by ją wyeliminować lub choćby zmniejszyć do akceptowalnego minimum. Jak to robimy? Na przykład poprzez redukowanie zbioru wariantów, spośród których dokonujemy wyboru. Im więcej wariantów, tym decyzja staje się trudniejsza, ponieważ nie jest jasne, na czym tak naprawdę polegają różnice między nimi i który z nich jest najbardziej spójny z naszymi preferencjami. Pamiętam, jak kiedyś w Amsterdamie trafiłem na targ tulipanowy. Zamierzałem kupić paczkę cebulek, by po powrocie z dumą zasadzić je w przydomowym ogródku. Wszystko układało się dobrze, dopóki nie stanąłem przed koniecznością podjęcia decyzji. Do tamtego momentu nie miałem pojęcia, że płatki tulipanów mogą przybierać tak różne kolory, w tak wielu rozmaitych konfiguracjach. Zupełnie straciłem głowę. Właściwie wszystkie odcienie mi się podobały i nie potrafiłem znaleźć argumentów, by wybrać jedne, a nie drugie. Jakie cebulki ostatecznie kupiłem? Żadne. Oto, jak kończy się konfrontacja z „przekleństwem nadmiaru", które tak naprawdę nasila niepewność i generuje poczucie dezorientacji.

Operacje mentalne na procesie decyzyjnym

A jeśli z niepewnością decyzyjną nie możemy sobie poradzić przez zredukowanie zbioru wariantów? Okazuje się, że repertuar rozwiązań jest całkiem spory, choć trzeba powiedzieć, że gdy po nie sięgamy, to nierzadko wkraczamy w świat iluzji i nieracjonalności. Badania psychologów zajmujących się analizowaniem procesów decyzyjnych podpowiadają nam, że ludzie borykający się z niepewnością próbują nieco na siłę doszukiwać się różnic między dostępnymi wariantami. Nawet wtedy, gdy obiektywnie takie różnice nie istnieją. Rozpatrzmy przykład.

Pracodawca stoi przed koniecznością zatrudnienia nowego pracownika. Ewaluacji poddawanych jest kilkoro kandydatów. Oceniono ich ze względu na wiele różnych kryteriów, ale koniec końców okazało się, że tak naprawdę tylko nieznacznie się między sobą różnią. Jest to typowy przykład warunków, w których żaden z dostępnych wariantów nie jest dominujący, co nasila niepewność i na dodatek zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia żalu podecyzyjnego. Jak radzimy sobie z takim problemem? Dość typowym sposobem jest subiektywne zwiększanie różnic między wariantami. W przytoczonym wyżej przykładzie mogłoby to polegać na przekonywaniu się, że jedno z kryteriów oceny nie jest aż tak ważne, jak wcześniej przypuszczano, a inne ma w rzeczywistości kluczowe znaczenie. Zauważmy, że tego rodzaju „operacje mentalne” na problemie decyzyjnym, choć mogą pomóc w zredukowaniu niepewności, oddalają nas od trafności. Wszystko odbywa się bowiem na poziomie naszej percepcji, a do rzeczywistych modyfikacji w ocenach wariantów decyzyjnych (w tym wypadku: kandydatów do pracy) przecież nie doszło.

O ile przed dokonaniem wyboru próbujemy zredukować niepewność typu „co najlepiej wybrać?”, to już po nim pojawia się niepewność rodzaju „czy to, co wybrałem, rzeczywiście jest dla mnie najlepsze?”.

Czy ta decyzja rzeczywiście była najlepsza?

Radzenie sobie z niepewnością przeddecyzyjną to tylko jedna strona medalu. W grę wchodzą bowiem także te potrzeby, które próbujemy zaspokoić już po dokonaniu wyboru. Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że gdy już coś wybierzemy, to proces decyzyjny jest zamknięty. Ale w rzeczywistości wcale tak się nie dzieje. Oto prosta ilustracja.

Wyobraźmy sobie, że poświęciliśmy nieco czasu na podjęcie decyzji dotyczącej zakupu samochodu i tego, jak go sfinansować. W końcu wracamy do domu nowiutkim autem, prezentujemy go sąsiadom, uczymy się różnych funkcji, które oferuje. Ogólnie rzecz biorąc, jesteśmy z siebie zadowoleni. Z poczuciem dobrze wykonanego zadania kładziemy się wieczorem do łóżka, ale ku naszemu zaskoczeniu, zamiast spokojnie zasnąć, w głowie mamy gonitwę myśli. A co by było, gdybyśmy wybrali jednak inny model? Czy nasza radość byłaby równie wielka? Czy to, że postanowiliśmy zrezygnować z wydłużenia gwarancji, nie obróci się kiedyś przeciw nam, przysparzając nieoczekiwanych wydatków? A przecież konkurencyjna marka oferowała dłuższą gwarancję w cenie – dlaczego tak łatwo to zlekceważyliśmy? Krótko mówiąc, gdy podejmiemy decyzję, niemal natychmiast uruchamia się nowy rodzaj niepewności. O ile przed dokonaniem wyboru próbujemy zredukować tę typu „co najlepiej wybrać”?, to już po nim pojawia się niepewność typu „czy to, co wybrałem, rzeczywiście jest dla mnie najlepsze?”.

Do katalogu motywów towarzyszących podejmowaniu decyzji i skłaniających do działania możemy dopisać kolejny – związany z dążeniem do upewnienia się w tym, że ta, którą podjęliśmy, jest właściwa. Szwedzki psycholog Ola Svenson z uniwersytetu w Sztokholmie poświęcił sporą część kariery zawodowej badaniu tego, jak ludzie radzą sobie z usuwaniem niepewności podecyzyjnej. Udowodnił, że redukowaniu tego rodzaju niepewności również towarzyszą rozmaite emocjonalne i poznawcze zniekształcenia. Jednym z nich jest rezygnowanie z systematycznego przetwarzania informacji o wariancie, który wybraliśmy, oraz o odrzuconych. Eksperymenty dowiodły, że ludzie już po dokonaniu wyboru z zapałem zbierają informacje na temat wybranego wariantu (np. kupionego produktu), ale jednocześnie starają się unikać wiedzy o tych odrzuconych. To swego rodzaju próba zablokowania sytuacji, w której musielibyśmy skonfrontować się z rzeczywistością i ewentualnie uznać, że popełniliśmy błąd; że to, na co się zdecydowaliśmy, jest jednak słabsze od tego, co odrzuciliśmy. I znów wkraczamy w dość iluzoryczną rzeczywistość. Gdy po podjęciu decyzji manipulujemy posiadaną wiedzą, to rzeczywiście możemy zaspokoić potrzebę zredukowania niepewności, ale tym samym działamy na niekorzyść potrzeby trafnego wyboru. Świat motywów, które są uruchamiane w procesie decyzyjnym, jest, jak się okazuje, niezwykle bogaty. Nie sposób sprowadzić go wyłącznie do kwestii trafności i racjonalności. Wielokrotnie poddajemy trafność, by bronić się przed nieprzyjemnymi emocjami i dążyć do podtrzymania swojej samooceny.

Jesteśmy tylko i aż ludźmi – przeżywamy uczucia, szukamy spójności w swoich działaniach, bronimy poczucia własnej wartości. Warto o tym pamiętać nie tylko wtedy, gdy wydajemy niewielkie pieniądze podczas rutynowych zakupów, ponieważ motywacyjne zniekształcenia w procesie decyzyjnym mogą się pojawiać także wtedy, gdy w grę wchodzą kariera, zdrowie, szczęście, a czasem nawet życie.

 

Artykuł pochodzi z magazynu „Newsweek Psychologia 1/19”
Czasopismo dostępne na stronie »

Autor

258 agnieszka poplawska boruc

prof. dr hab. Tomasz Zaleśkiewicz

Szef Centrum Badań nad Zachowaniami Ekonomicznymi Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu. W pracy naukowe] koncentruje się na badaniu zachowań ekonomicznych oraz zagadnieniach związanych z inwestowaniem pieniędzy i podejmowaniem decyzji finansowych, odwołując się przy tym także do dziedzin pokrewnych: ekonomii behawioralnej, neuroekonomii i teorii gier.

ChinaTalk with Gordon Orr (senior advisor to McKinsey & Company)

Czego w przyszłości możemy oczekiwać od Chin? Zastanawia się nad tym wielu ekonomistów, szefów firm, polityków, komentatorów. To ciekawy temat, szczególnie jeśli chodzi o obszar produktów cyfrowych – Chiny stały się przecież gigantem technologicznym. Jakie są prognozy dla chińskich firm tej branży? Jaka przyszłość czeka…

Kompetencje przyszłości – jak wyróżnić się na rynku pracy?

Postęp technologiczny, nowe zawody, przeobrażające się zapotrzebowanie na pracowników danych specjalności – rynek pracy w XXI wieku ciągle się zmienia. Od nas zależy, czy będziemy za nim nadążać, czy nie, i czy wybierzemy kształcenie, które jest „przyszłościowe”. Jakie zawody będą najbardziej pożądane przez przyszłych pracodawców? Czego uczyć…

Elastyczność w zarządzaniu – gdzie leżą granice?

W owładniętym przez pandemię świecie jednym z najważniejszych wyzwań, z jakimi mierzy się większość firm, jest zmiana. Aby aktywnie reagować na wciąż przeobrażające się otoczenie biznesowe, warto postawić na elastyczne zarządzanie. Jak elastyczność firmy wpływa na jakość jej zarządzania i jakie daje benefity? Gdzie leży…

Kompetencje przyszłości – czego uczyć się dziś, żeby jutro nie żałować

Skomplikowana, niepewna, obarczona dużym ryzykiem – to przyszłość. Czy można się na nią przygotować? Jakie kompetencje zdobywać, żeby odnaleźć się na rynku pracy? Czy warto stawiać na wąską specjalizację? – Często słyszę od licealistów: „moje życie jest proste, jestem w stanie je zaplanować”. Właśnie nie.…

Rozmowy z Liderami: Łukasz Stachowiak (Bolt)

Jakim liderem należy być, żeby osiągnąć sukces w dzisiejszym świecie? Jak przekonać ludzi do swojej wizji i celu? Co robić, by zmotywować swój zespół? Jak przez odpowiednie przywództwo zbudować przewagę konkurencyjną firmy? Czy bycia liderem można się nauczyć? Jak rozwijać swoje kompetencje przywódcze? Na te…

Okresowa rewolucja, ekologia, startup bez tabu – Marek Gut, Kaja Rybicka (Your KAYA) i Marta…

Your KAYA to polska marka oferująca ekologiczne produkty do higieny intymnej dla kobiet. Wyróżnia się osobistym podejściem do klientek, budowaniem z nimi bliskich więzi oraz odważną komunikacją. Ważna część firmy to zaangażowana społeczność podobnie myślących kobiet, która jest budowana wokół zdrowych, ekologicznych artykułów sprzedawanych za…

Elastyczne zarządzanie – fakty i mity – prof. Katarzyna Januszkiewicz

Elastyczność w zarządzaniu ciągle rodzi wiele pytań i kontrowersji. Elastyczny pracownik, czyli jaki? Gotowy pracować w dowolnym miejscu i czasie? Nieprzywiązany do swoich zadań, za to chętnie podejmujący się nowych wyzwań? Czy rzeczywiście elastyczność oznacza zgodę na wszystko? Co sprawia, że jedni pracownicy są bardziej…

ChinaTalk with George Magnus (economist and commentator)

Chińska Republika Ludowa w ostatnich latach stała się kluczowym graczem na ekonomicznej i politycznej mapie świata. Wyróżnia się nie tylko jednym z największych wzrostów gospodarczych na naszym globie, lecz także specyficznym ustrojem – władzę nad potężnym krajem do dziś dzierży niepodzielnie Komunistyczna Partia Chin. Z…

Lifehack na lepsze życie, czyli jak efektywnie zarządzać sobą? – Andrzej Tucholski

Praca jest dla nas tym bardziej przyjemna, im bardziej jest efektywna i jesteśmy zadowoleni z jej rezultatów. Jak skutecznie zarządzać sobą, swoim czasem i pracą, by odnieść sukces? Jakimi sposobami można zoptymalizować proces uczenia się czy codziennych obowiązków zawodowych? Gdzie szukać motywacji do działania? Jak…

ChinaTalk with Tom Orlik (Bloomberg Chief Economist)

Chiny zadłużają się na poziomie niespotykanym na skalę światową i w ten sposób napędzają swój wzrost gospodarczy – jeden z największych na świecie. Ten system finansowy budzi obawy przed ewentualnym załamaniem. Szczególnie w dobie kryzysu spowodowanego przez pandemię COVID-19 i swego rodzaju „wojny handlowej” z USA.…

ChinaTalk with Joerg Wuttke (EU Chamber of Commerce in China)

Pandemia COVID-19 odcisnęła piętno na sytuacji ekonomicznej większości państw świata. W szczególny sposób doświadczyły jej Chiny, w ostatnich latach jedna z najprężniej rozwijających się gospodarek na naszym globie. Jak pandemia zmieniła rodzimy i międzynarodowy biznes Chin, kraju, skąd koronawirus zaczął się szerzyć? Jaki jest wpływ…

Zarządzanie fundacją. Jak kreować lepszą rzeczywistość? – Jurek Owsiak (WOŚP)

Co roku zbiera setki milionów złotych na ratowanie życia chorych, szczególnie dzieci, oraz na profilaktykę zdrowia. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy gra z sukcesem już od prawie 30 lat, udowadniając, jak wielką siłę może mieć organizacja pozarządowa (NGO). Działalność fundacji to nie tylko zbiórki pieniędzy, lecz…

Plan na dobre życie, czyli jak efektywnie zarządzać sobą

Kto by tak nie chciał: ciekawa i satysfakcjonująca praca, dużo czasu dla rodziny i przyjaciół, rozwijające hobby. Brzmi jak dobre życie? Przywilej nielicznych? Los na loterii? Dobre życie może być udziałem wielu, trzeba postawić na efektywne zarządzanie sobą. Jak efektywnie zarządzać sobą? Dlaczego motywacji mamy…

Branża opakowań, personalizacja, startup – Konrad Kwiatkowski (Packhelp) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Packhelp, znany w Polsce jako zapakuj.to, to internetowa platforma sprzedaży spersonalizowanych opakowań. Startup swoją działalność rozpoczął od oferowania prostych tekturowych pudełek z nadrukami, a dziś oferta firmy obejmuje szeroką gamę opakowań oraz usług związanych z projektowaniem, konfekcjonowaniem i pracami R&D (kompleksowego opracowania rozwiązania na potrzeby…

Jak planować swoją karierę zawodową, aby odnieść sukces? – dr Barbara Zych

Chcemy się rozwijać zawodowo, zdobywać doświadczenie, piąć się po szczeblach kariery. Czasem mamy ochotę zmienić branżę, spróbować czegoś nowego – np. podjąć studia czy rozpocząć kursy dające nową wiedzę, umiejętności lub umożliwiające przebranżowienie. Jak planować swoją karierę i nią zarządzać? Kiedy zacząć działać? Co robić,…

Pierwsza praca: jak świadomie wybrać swoją karierę zawodową? – Konstancja Zyzik (Pracuj.pl)

Pracodawcy preferują kandydatów, którzy mogą się pochwalić doświadczeniem zawodowym. Często jednak trudno już podczas studiów czy nauki w szkole podjąć pierwszą pracę. Jednocześnie wiemy, że mając w CV jedynie dyplomy, nie prezentujemy się rekruterom jako wymarzone osoby do zatrudnienia. Kiedy zacząć myśleć o podjęciu pierwszej…

Od czego zależy sukces zawodowy i jak go osiągnąć?

Sukces zawodowy to nie tylko dobra pensja. To także poczucie, że wykonywana praca ma sens, a codzienne obowiązki są źródłem radości i satysfakcji. Wielu o takiej pracy marzy, niewielu te marzenie spełnia. Dlaczego? Czy przyczyna tkwi w nieumiejętnym zarządzaniu swoją karierą? Od czego zależy sukces…

Odpowiedzialny biznes, ekologia, startup – Martyna Zastawna (WoshWosh) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Historia WoshWosh i jej założycielki Martyny Zastawnej jest słynna w środowisku startupowym. Właścicielka firmy w swoim biznesplanie założyła, że w pierwszym miesiącu działalności przyjdzie do niej 10 klientów – a w rzeczywistości z jej oferty chciało skorzystać aż 500! Początki w startupie mogą być trudne,…

Kultura organizacyjna: czy można ją zaprojektować? – Sylwia Hull-Wosiek i Edyta Paul (Concordia Design)

Kultura organizacyjna jest bardzo ważnym elementem każdego miejsca pracy. To coś więcej niż przyjaźni współpracownicy czy estetyczna przestrzeń biurowa. Czym jest kultura organizacyjna i czy w czasie epidemii koronwirusa, kiedy wielu z nas pracuje zdalnie, zmieniła się? Czy należy ją rozumieć jako atmosferę w miejscu…

Jak znaleźć pierwszą pracę mimo braku doświadczenia?

„Jak znajdę pracę, skoro nie mam doświadczenia zawodowego?”, „W moim CV pełno pustych miejsc. Taki oszczędny życiorys raczej nie zainteresuje rekruterów”, „Co mam robić w życiu?” – to wątpliwości, które dręczą wielu absolwentów wchodzących na rynek pracy. Czas je rozwiać. Konstancja Zyzik, ekspertka z Pracuj.pl,…

Kultura organizacyjna jak powietrze – bez niej firma nie przetrwa?

Kultura organizacyjna w firmie jest jak powietrze. Na co dzień nikt się nie zastanawia, czym i jak oddycha, ale gdy tlenu zaczyna brakować, robi się niebezpiecznie. Czym jest kultura organizacyjna? Co ją wspiera, a co niszczy? Czy kulturę organizacyjną można zaprojektować? Co się dzieje, gdy organizacja…

Telemedycyna, lekarz online, startup – Paweł Sieczkiewicz (Telemedi.co) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Kiedy rozpoczęła się epidemia koronawirusa, zostaliśmy skazani na wizyty u lekarza w formie konsultacji telefonicznej. Była to dla nas wielka nowość, a także wyzwanie. Podobnie dla lekarzy i placówek medycznych. Wielu mogło się przekonać, że to bardzo przydatne i wygodne rozwiązanie. Jak się okazuje, są…

Zarządzanie – teoria czy praktyka? Czego uczy większość uczelni? – prof. Monika Kostera

Przeładowane szczegółową wiedzą naukową wykłady. Ćwiczenia, na których nie dowiesz się, jak można jej użyć w praktyce. Po takich studiach z Zarządzania dość trudno wystartować z własną działalnością biznesową czy w świat zawodowy w ogóle. Niestety, to symptomatyczne dla tego kształcenia, że teoria nie zawsze…

Sztuka improwizacji w biznesie w zmiennym i niepewnym świecie – Bart Jurkowski (I’mpro Impro)

Kierowanie organizacją nie jest łatwe. Szczególnie w dzisiejszym świecie, który specjaliści określają jako VUCA – charakteryzującym się dużą zmiennością (volatility), niepewnością (uncertainty), złożonością (complexity) oraz niejednoznacznością (ambiguity). Rozwiązaniem nie jest kontrolowanie tego „chaosu”, ale rozwijanie płynnych i skutecznych sposobów interakcji z nim – umiejętności skutecznego improwizowania. Po warsztaty…

System wczesnego ostrzegania – jaką rolę pełni w firmie – dr Adam Kowalik

Jeśli wrzucimy żabę do garnka z wrzątkiem – żaba wyskoczy, jeśli jednak włożymy ją do garnka z zimną wodą i zaczniemy gotować, żaba nie zareaguje. Firma, która nie śledzi i nie ocenia zmian w otoczeniu, nie korzysta z systemu wczesnego ostrzegania, jest właśnie jak ta metaforyczna…

Improwizacja w biznesie – sposób na skuteczne działanie w świecie VUCA? – Bart Jurkowski (I'mpro…

O koncepcji VUCA specjaliści mówią już od dłuższego czasu. Zgodnie z nią żyjemy w świecie charakteryzującym się dużą zmiennością, niepewnością, złożonością i niejednoznacznością. To sprawia, że coraz trudniej przewidywać i tworzyć długofalowe plany. Dlatego zyskuje na wartości umiejętność improwizowania, czyli elastyczne reagowanie na zmienną i…

Uberyzacja usług, startup na studiach – Daniel Żukowski (WeeDo) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Pierwotnym założeniem startupu WeeDo było stworzenie aplikacji-platformy łączącej ludzi, którzy mogą zaoferować pracę, z tymi, którzy są gotowi ją wykonać. W obliczu pandemii koronawirusa twórcy WeeDo postanowili oprócz tego dać swoim użytkownikom możliwość oferowania i uzyskania wzajemnej pomocy w tym trudnym dla wielu osób okresie.…

Improwizacja w biznesie jako narzędzie do radzenia sobie we współczesnym niepewnym świecie – Bart Jurkowski…

Zewsząd trafiają do nas informacje próbujące przewidzieć możliwe skutki epidemii i powszechnej kwarantanny. Część z nich opisuje negatywne scenariusze, ale istnieją również takie, które podkreślają jej możliwe pozytywne konsekwencje. Mówi o nich w wywiadzie na łamach magazynu „Deezen” Li Edelkroot, właścicielka firmy Trade Union, zajmującą…

Service design: projektowanie doświadczeń w dobie kryzysu – A. Mróz i K. Andrzejczyk-Briks (Concordia Design)

Trwa właśnie niezwykły usługowy eksperyment na globalną skalę wywołany przez Covid 19. Nikt z nas nie wie, jak długo to potrwa ani jaka „nowa normalność” czeka nas za zakrętem. Wiemy jedynie, że mimo niepewności wokół nas nadal musimy projektować. Jak projektować, gdy nie ma pieniędzy,…

Service design. O projektowaniu doświadczeń w czasach kryzysu – Katarzyna Briks, Agnieszka Mróz

Wszyscy w tym jesteśmy, w globalnym eksperymencie o nazwie Covid-19. Nie wiemy, jak będzie wyglądać tzw. nowa normalność. Wiemy jedno – trzeba projektować usługi, które będą odpowiedzią na obecny kryzys. Ale jak projektować z mocno okrojonym składem zespołu i niższym budżetem, w dodatku pod presją czasu?…

Jak biznes korzysta z blockchainów publicznych? – Jacek Kubiak („I Love Crypto”) i prof. Włodzimierz…

Blockchain, czyli system oparty na technologii rozproszonego rejestru (DLT), to jedna z największych innowacji w gospodarce cyfrowej, która może umożliwić głębokie zmiany w modelach biznesowych i strukturach społecznych. Pozwala przeprowadzać transakcje online szybko i bezpiecznie, z pominięciem pośredników (np. banku) i kontroli administracji publicznej, a…

Koronawirus a przemysł kreatywny. Dobre praktyki i drogi pomocy – Emilia Cholewicka, Stanisław Trzciński

W czasie pandemii koronawirusa nie możemy pójść na koncert, a muzycy dla nas zagrać. Nie możemy wybrać się do teatru, a aktorzy wystąpić przed swoją publicznością. Wielu artystów przeżywa dziś trudny czas, bo zostają pozbawieni zarobku, a szczególnie ci, którzy nie są etatowo związani z…

Praca zdalna, produktywność, startup – Michał Śliwiński (Nozbe) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Pracują tylko zdalnie, od poniedziałku do czwartku, bo piątki przeznaczone są na przegląd tygodnia i rozwój osobisty albo na cieszenie się dłuższym weekendem. Pracownicy startupu Nozbe i jego szef Michał Śliwiński wiedzą, jak wspomagać produktywność. Na co dzień tworzą narzędzia do jej zwiększania. Są to…

Koronawirus: jak zarządzać ludźmi w sytuacji kryzysu i zmiany? – Bruno Żółtowski

Z powodu epidemii koronawirusa gospodarka doświadcza kryzysu, wiele firm mierzy się z trudnościami – finansowymi, organizacyjnymi czy w zespołach pracowniczych. Warto więc dostosować sposób zarządzania zespołem – a także samym sobą – do kryzysowej sytuacji związanej z epidemią. Jaką postawę i styl zarządzania przyjąć? Jak…

Jak biznes korzysta z blockchainów publicznych? – Jacek Kubiak („I Love Crypto”)

– Kryzys związany z pandemią koronawirusa pokazuje, że przeniesienie dokumentacji z offline do online z pomocą publicznego blockchaina, może być dobrym pomysłem. Teraz większość firm stoi, bo nie jest możliwe na przykład procesowanie umów – mówi Jacek Kubiak, redaktor naczelny „I Love Crypto”. Czy przyszłość…

Interes firmy czy dobro pracowników? Co jest ważniejsze w czasie kryzysu?

Pandemia koronawirusa sprawiła, że wszyscy musimy odnaleźć się w nowej rzeczywistości, także przedsiębiorcy. Zamknięcie wielu sklepów czy lokali usługowych, konieczność przestrzegania nowych, rygorystycznych zasad bezpieczeństwa i permanentny niepokój o zdrowie i życie bliskich to codzienność. O tym, czy da się sprawnie prowadzić firmę i jednocześnie…

Rap a internet. Jak raperzy zmieniają zasady rynku muzycznego – Karol „Solar” Poziemski (SBM Label)

Internetowa rewolucja ogarnęła też branżę muzyczną. Ulubionej muzyki słuchamy dziś w specjalnych serwisach, kupujemy płyty w formie elektronicznej. Właściwie każdy może tworzyć muzykę za pomocą dostępnych w sieci narzędzi, promować ją i zarabiać na niej online. Czy internet to jedynie dodatkowy kanał promocji muzyki i…

Koronawirus a efektywna praca z domu – okiem psychologa biznesu – Sławomir Prusakowski

Z szefem i współpracownikami widujemy się tylko przez oko kamerki internetowej. Praca w trybie home office – pod jednym dachem z bliskimi, dziećmi albo zupełnie samemu – przysparza nam wielu problemów. Może niekorzystnie wpływać na relacje z przełożonymi czy współpracownikami. Trudno zorganizować sobie stanowisko pracy,…

Coworking, praca zdalna, startup – Piotr Boulangé (WeWork) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Dobry pomysł to podstawa, by nasz startup osiągnął sukces. Otwierając własną małą firmę, musimy się jednak zmierzyć z wieloma wyzwaniami. Do tego powinniśmy pamiętać, że startup to specyficzny twór, który w swoje DNA ma wpisane ciągłe poddawanie się zmianom. Czym się charakteryzuje dobry pomysł na…

Pierwsze kroki we własnym biznesie

Chcę być wreszcie na swoim, boję się jednak zrezygnować z etatowej pracy. Mam pomysł, ale nie wiem, jak zacząć go realizować – to wątpliwości, które często towarzyszą osobom marzącym o własnym biznesie. Zamiast się im poddawać, warto poznać niezbędną wiedzę o zakładaniu firmy, o skutecznych…

Crowdfunding – jak pozyskać pieniądze na swoją pasję lub biznes – Tomek Chołast (zrzutka.pl)

Rozwój crowdfundingu w naszym kraju nie słabnie – internetowe zbiórki cieszą się ogromną popularnością. Nie ma znaczenia, czy mamy do czynienia ze zbiórką o charakterze charytatywnym, biznesowym, społecznym, naukowym, kulturalnym czy z indywidualną zrzutką, która pozwoli zrealizować czyjeś marzenia. Możliwość takiego finansowania planów jest jednym…

Nadzór nad finansami Europy a pandemia

Pandemia COVID-19 bez wątpienia wpłynie na rynki finansowe w Europie. Jak zareagowały europejskie agencje powołane do sprawowania nadzoru nad systemem finansowym Unii – tłumaczy dr Katarzyna Wojtkiewicz, prawnik i ekonomista z Uniwersytetu SWPS. W odpowiedzi na kryzys w 2008 r. europejska administracja publiczna wzbogaciła się…

Koronawirus: praca zdalna – jak robić to dobrze i skutecznie? – Iwo Szapar (Remote-how)

Epidemia koronawirusa sprawiła, że praca zdalna stała się rzeczywistością każdego pracownika, menedżera, szefa firmy. Nowy system pracy oparty na łączności elektronicznej, a nie bezpośrednim kontakcie w biurze, nie jest łatwy i budzi wiele obaw pracodawców. Co jest potrzebne, by skutecznie pracować zdalnie? Jakie błędy najczęściej…

Czego potrzebują pracownicy w czasach pandemii?

Wydarzenia ostatnich dni pokazały nam, że nie wszystko jesteśmy w stanie kontrolować, a świat wokół nas potrafi być nieprzewidywalny. Codzienna rutyna wychodzenia do pracy, zajmowania się przyziemnymi obowiązkami została zachwiana. I tak jak „Nikt nie spodziewał się Hiszpańskiej Inkwizycji!”, tak nikt nie spodziewał się, że…

Doradztwo i audyty – na czym polegają, komu są potrzebne, jak się zmieniają?

Biznes stawia czoła wielu wyzwaniom. Konieczna jest umiejętność szybkiego reagowania na zmiany i dostrzegania źródeł problemów, jakie tworzą we współczesnym świecie niepewność warunków biznesowych oraz zakłócenia działalności firm. Kluczową rolę odegrają doradcy i audytorzy – do niedawna postrzegani jako instytucja narzucona wymogami ustawowymi, a teraz…

Technologia rozproszonych rejestrów (DLT) – jak blockchain zmienia biznes? – prof. Włodzimierz Szpringer

Transakcje finansowe realizowane bez pośrednictwa banków. Powszechna e-dokumentacja medyczna, która umożliwia wgląd do historii leczenia pacjenta niezależnie od ośrodka zdrowia. Handel, administracja publiczna, edukacja. Rośnie lista branż, w jakich ma zastosowanie technologia rozproszonych rejestrów. DLT pozwala przeprowadzać transakcje w sposób bezpieczny, szybki i przejrzysty. Jak…

Automatyzacja płatności, bankowość, startup – Tomasz Plata (Autenti) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Startup – mały, ale własny. To dobry pomysł na biznes, ale czego nam potrzeba i co zrobić zanim zacznie się w niego inwestować? Co może być najtrudniejsze w budowaniu startupu i co świadczy o tym, że nasz pomysł może nie wypalić? Jak przekształcić swój biznes z garażowej…

Biznes kontra branża kreatywna. Jak znaleźć wspólny język? – Tomasz Graszewicz (Up, Job’n’Joy)

Wszyscy oczekują dziś oryginalnych, nieszablonowych i efektywnych rozwiązań w biznesie. Jak pogodzić dwa odmienne światy biznesu i twórców? W jaki sposób skutecznie komunikować się z kreatywnymi? Jak udoskonalać proces pracy nad kreatywnymi rozwiązaniami? O procesie kreatywnym rozmawiają Tomasz Graszewicz, dyrektor kreatywny i strategiczny agencji reklamowej…

Firma-Idea: emergencja i rozwój – prof. Jerzy Hausner

Zarządzanie emergencją to nowy trend w biznesie polegający na wykorzystaniu procesów oddolnych, spontanicznie zachodzących w każdej firmie. Przez emergencję możemy rozumieć nieoczekiwane pojawienie się na poziomie systemu właściwości, których nie da się przewidzieć. Dlaczego zarządzanie to nie tylko nauka ścisła, opisująca świat w kategoriach zysków…

Zarządzaj nowocześnie i skutecznie sobą i innymi – Hubert Anyżewski

Zarządzanie zespołami nie jest łatwe, a jeszcze trudniejsze jest zarządzanie samym sobą. Jakie są najistotniejsze aspekty nowoczesnego kierowania zespołami i własną drogą zawodową? Czy tempo i kierunek zmian wyznaczają dziś przemiany technologiczne? Czym tak naprawdę powinno być wdrażanie innowacji i jak transformować swój biznes? O tym,…

Zobacz także

Group 426 Group 430 strefa psyche logo 05 logo white kopia

Zapraszamy na webinar „ZnanyLekarz.pl – lokalny startup, globalny sukces, medycyna online”