Technologia jako medium, partner, nieprzewidywalny współautor… Zapraszamy na Międzynarodowe Biennale Sztuki AI w Krakowie
Kim stajemy się w świecie, w którym inteligencja przestaje być wyłącznie ludzka? Jak wpływa to na proces twórczy? Gdzie jest granica pomiędzy sprawczością a oddaniem kontroli, intencją a statystyką, twórczością a automatyzacją? Odpowiedzi poszukamy już 6-20 marca podczas Międzynarodowego Biennale Sztuki AI w Krakowie. W programie: wystawy, konferencja naukowa, warsztaty, performanse i dyskusje, które łączą sztukę, naukę i technologię. Organizatorem jest Wydział Interdyscyplinarny w Krakowie Uniwersytetu SWPS.
Międzynarodowe Biennale Sztuki AI to pierwsza taka impreza w Polsce. Jej hasło przewodnie brzmi „Twórczy dialog i edukacja z AI”. Wydarzenie koncentruje się na zjawiskach związanych ze sztuczną inteligencją w kulturze i sztuce, a także na jej roli w nauce i edukacji. Celem jest przyjrzenie się relacjom człowieka i AI – ich wspólnej kreatywności, potencjałowi edukacyjnemu i etycznym wyzwaniom.
Biennale to nie tylko wydarzenie artystyczne – traktujemy je jako laboratorium przyszłości, w którym możemy sprawdzać, jak współpracujemy z algorytmami, jak uczymy się od maszyn i jak one uczą się od nas. To także przestrzeń do badania, czy technologie mogą pomóc nam lepiej rozumieć siebie nawzajem.
dr hab. Magdalena Pińczyńska, prof. USWPS, dziekan Wydziału Interdyscyplinarnego w Krakowie Uniwersytetu SWPS
Podczas inauguracji Biennale 6 marca o godz. 18 w Pałacu Potockich zobaczymy performans „F_AI_L” autorstwa Jean-Marc Matos & K-Danse Company. To projekt łączący taniec i sztuczną inteligencję, eksplorujący relacje między ludzkim ruchem, technologią i błędem. Performans wprowadza kluczowe tematy Biennale, zapraszając publiczność do doświadczenia tego, jak sztuczna inteligencja postrzega, interpretuje i niekiedy nie rozumie żywego ciała.
Wystawa „[Nie]świadome Algorytmy”
Różne aspekty relacji między twórcą a AI przewijają się na wystawie „[Nie]świadome Algorytmy”. Nie proponuje ona ani technologicznego entuzjazmu, ani nostalgicznego sprzeciwu wobec maszyn. Zamiast tego poszukuje „trzeciej przestrzeni” – miejsca, w którym algorytm staje się medium, partnerem, a czasem nieprzewidywalnym współautorem.
– Świadome czy nieświadome? Sztuczna inteligencja zmusza nas do redefinicji tego, czym jest intencja twórcza. Wystawa staje się laboratorium, w którym przyglądamy się tej granicy, nie tylko technologicznie, ale i emocjonalnie, filozoficznie – mówi dr Patrycja Maksylewicz z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, jedna z kuratorek wystawy.
Ekspozycja prezentuje prace artystów z Polski, Czech, Niemiec, Danii, Francji, Hiszpanii i Islandii. Eksplorują one autonomiczność algorytmów, relację współpracy człowieka i maszyny, przenikanie się artystycznej intuicji z „nieświadomymi” decyzjami systemów AI, a także krytyczne spojrzenie na ich wpływ na prywatność, tożsamość i odpowiedzialność społeczną. Istotnym wątkiem jest również relacja ciała i technologii – ich wzajemne splątanie, rozszerzenia i napięcia.
Sztuczna inteligencja staje się dziś nie tylko narzędziem, ale bytem, wobec którego musimy na nowo określić naszą sprawczość i odpowiedzialność twórczą. Wystawa pyta o to, jak w relacji z algorytmami redefiniujemy znaczenie intencji, współpracy i samego człowieczeństwa. Interesuje nas napięcie pomiędzy technologiczną ekscytacją a potrzebą krytycznego dystansu.
dr hab. Aleksandra Łukaszewicz z Uniwersytetu SWPS, kuratorka wystawy „[Nie]świadome Algorytmy”
Wystawa składa się z pięciu sekcji tematycznych pokazywanych w dwóch lokalizacjach, które prowadzą widza przez różnorodne strategie artystyczne i sposoby myślenia o AI:
- Algorytm jako medium (Pałac Potockich),
- Etyczne zgrzyty i czarna skrzynka AI (Pałac Potockich),
- Symulacje świadomości (Pałac Potockich),
- Współpraca człowiek – maszyna (Pałac Potockich),
- Kod ciała: algorytmy tożsamości i moda responsywna (Bunkier Sztuki).
AI w modzie, filmach, fotografii, poezji
Taskin Goec, projektant mody cyfrowej z Berlina, przygotował na wystawę wideo-instalację „looksfarming”. Ukazuje ona realistycznej wielkości, w pełni syntetyczne postacie ubrane w projekty zaczerpnięte z archiwum artysty i zinterpretowane przez AI. Wyświetlane na przezroczystych ekranach sylwetki pojawiają się jako spektakularne byty, lustra naszych post-ludzkich jaźni.
W sekcji Algorytm jako medium zobaczymy m.in. eksperymentalny kanał „AndreasGus Youtube Channel – Cinema created by artificial intelligence”, gdzie większość procesu twórczego, obrazy, wideo i muzyka, powstaje z użyciem zaawansowanych narzędzi AI. – Estetyka filmów balansuje na pograniczu science fiction, malarskiej poetyki obrazu i filozoficznego eseju wizualnego. Główne motywy to samotność, transhumanizm, świadomość, sztuczność i natura. Filmy prezentowane na kanale to w pełni autorskie projekty, w których AI staje się nie tylko narzędziem, ale i elementem refleksji – opowiada prof. Andreas Guskos, artysta, projektant i twórca kanału.
Ciekawy eksperyment ze sztuczną inteligencją prezentują na wystawie fotografka dr Agnieszka Rayss i projektant David Sypniewski, wykładowcy School of Form Uniwersytetu SWPS. Projekt „Koniec wojny” bada, co generatywne algorytmy tworzą, gdy bez podpowiedzi poszerzają kadry archiwalnych zdjęć wojennych. Zamiast historycznej prawdy powstają fantastyczne pejzaże, hybrydy ludzi i form, miasta i sceny pełne niepokoju.
Biennale to także performanse, warsztaty, spotkania autorskie. Można będzie np. spróbować swoich sił w tworzeniu wideopoezji (10-11 marca, Apteka Designu) czy obejrzeć „AI Komedia dell’arte” Marka Mardosewicza – spektakl oparty na promptowaniu syntetycznych aktorów (17 marca, Wesoła Immersive).
Naukowo o relacjach człowieka z technologią
Ważnym punktem Międzynarodowego Biennale Sztuki AI będzie konferencja naukowa w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon (9 marca, godz. 10-18). To zaproszenie do wspólnej refleksji nad tym, jak AI przekształca naukę, sztukę i edukację, a także jak wpływa na nasze codzienne praktyki, modele wiedzy i relacje społeczne.
– Konferencja będzie debatą ekspertów starających się odpowiedzieć na konkretne pytania: Jak edukacja i sektor kreatywny mogą nadążyć za dynamicznymi zmianami wywołanymi przez AI? Jak sztuczna inteligencja wpływa na procesy twórcze i artystyczną ekspresję? I w jaki sposób AI przyspiesza odkrycia naukowe? – zapowiada dr Katarzyna Kowalska-Jarnot z Wydziału Interdyscyplinarnego w Krakowie USWPS.
Zaplanowano trzy sesje tematyczne:
- Prawo, etyka i edukacja koncentruje się na odpowiedzialnym rozwoju sztucznej inteligencji,
- Sztuka poświęcona jest twórczemu dialogowi z AI, analizując jej rolę jako narzędzia artystycznego, współtwórcy i medium,
- Nauka podejmuje pytania o to, jak sztuczna inteligencja zmienia modele poznania, redefiniuje rolę eksperta i wpływa na przyszłość uniwersytetów.
Efektem konferencji będzie „Raport 2027: Sztuczna inteligencja w sztuce, nauce i edukacji”, który zbierze wnioski z wystąpień eksperckich i zaprezentuje wyniki badań przeprowadzonych wśród uczestników Biennale.
Raport będzie gromadził osobiste narracje artystów, studentów i gości wystawy, tworząc mapę współczesnych postaw wobec AI w sztuce. Nie będzie to zbiór gotowych odpowiedzi, lecz zaproszenie do dalszej rozmowy o relacji człowieka z technologią oraz o tym, jak zmienia się sens twórczości w epoce algorytmów.
dr Justyna Berniak-Woźny, Wydział Interdyscyplinarny w Krakowie Uniwersytetu SWPS
Eksperymentalny Biennale Bot
Uczestnikom konferencji oraz wystawie towarzyszyć będzie Biennale Bot – interaktywny przewodnik oparty na sztucznej inteligencji, który będzie prowadził rozmowy z prelegentami i publicznością oraz oprowadzał po ekspozycji.
– Stworzyliśmy Bota Biennale jako cyfrowego towarzysza wydarzeń. To narzędzie, które pomaga odnaleźć się w programie, zachęca do refleksji nad relacją sztuki i technologii oraz zapisuje rozmowy toczące się podczas Biennale. To dla nas eksperyment, dzięki któremu przyglądamy się temu, jak w praktykach artystycznych kształtuje się relacja między człowiekiem a AI – wyjaśnia dr Anna Syczewska, artystka interdyscyplinarna, prodziekan Wydziału Interdyscyplinarnego w Krakowie USWPS.
Na większość wydarzeń wstęp wolny. Szczegółowy program i zapisy na stronie: biennaleai.org
Organizator: Wydział Interdyscyplinarny w Krakowie Uniwersytetu SWPS
Współorganizatorzy: Wydział Intermediów Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, Cogiteon – Małopolskie Centrum Nauki, Bunkier Sztuki, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Galeria Pałacu Potockich, iAD-Innovation Art Design Foundation
Projekt finansowany z Funduszu Rozwoju Badań Naukowych Uniwersytetu SWPS
Patronat honorowy: Prezydent Miasta Krakowa Aleksander Miszalski
Partner strategiczny: Instytut Przemysłów Kreatywnych
Partnerzy medialni: TVP Kultura, Perspektywy, portal NiezlaSztuka.net, LoveKraków.pl, Kraków.pl, Radio Kraków, The AI Art Magazine
Partnerzy: Wesoła Immersive – New Media Art Center, Apteka Designu, Pałac Potockich, Voelkel Fundacja, Prolight, Ibis Style Kraków Centrum, Scena Jutra, Medea, Polskie Towarzystwo Estetyczne, Betel
Te artykuły mogą
cię zainteresować
