Wyobrażenia umysłowe w adolescencji i dorosłościObiektywne miary okulomotoryczne w kontekście neutralnym i związanym z ryzykiem

Kiedy wyobrażamy sobie ryzykowną sytuację, „widzimy ją oczami wyobraźni” – zjawisko to jest nazywane wyobrażeniem umysłowym. Jedną z kluczowych cech takich wyobrażeń jest ich wyrazistość – to ona decyduje między innymi o tym, jak silne emocje wywołują nasze wyobrażenia. Dotąd traktowano ją głównie jako cechę indywidualną, sytuującą ludzi na kontinuum od afantazji, czyli całkowitego braku wyobrażeń, po hiperfantazję, w której wyobraźnia dorównuje sile rzeczywistego spostrzegania. Coraz więcej badań sugeruje jednak, że wyrazistość wyobrażeń może zmieniać się z wiekiem, choć wyniki są niejednoznaczne, prawdopodobnie dlatego, że dotąd wyrazistość mierzono głównie metodami samoopisowymi.

W ramach projektu badaczka z Uniwersytetu SWPS sprawdzi, czy wyobrażenia umysłowe są bardziej wyraziste u osób nastoletnich niż u dorosłych, wykorzystując obiektywne miary fizjologiczne. Uzyskane wyniki będą stanowić wprowadzenie do kolejnego projektu badawczego. Będzie on poświęcony roli wyobrażeń umysłowych w większej skłonności osób nastoletnich niż dorosłych do podejmowania ryzyka.

W projekcie finansowanym w ramach MINIATURY chcę wstępnie zweryfikować hipotezę o rozwojowych zmianach wyrazistości, wykorzystując w tym celu obiektywne miary. Mam nadzieję, że pozwoli mi to stworzyć spójne narzędzie pomiarowe, które wykorzystam w kolejnym projekcie badawczym – dotyczącym roli wyobrażeń umysłowych jako jednego z mechanizmów odpowiedzialnych za większą skłonność nastolatków do podejmowania ryzyka.

Śmieja, Joanna kierowniczka projektu

Etatowy

Tak

Biogram

Nie

Tytuł

dr

Imię i nazwisko

Joanna Śmieja

Email

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Miasto

wroclaw

Dyscyplina

psychologia

Stanowisko

adiunkt

Funkcja na Wydziale

{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Psychologii we Wroc\u0142awiu","Nazwa odmieniona":""}}

Funkcja w Katedrze

{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Katedra Psychologii Ekonomicznej","Nazwa odmieniona":""}}

Specjalizacja

psycholożka, analityczka zachowania

Wydział

Array

FAQ (ogólne)

[]

FAQ (szczegółowe)

[]

Funkcja w Instytucie

[]

Funkcja w Centrum

[]

dr Joanna Śmiejapsycholożka, analityczka zachowania

Grupa osób nastoletnich zostanie porównana z grupą dorosłych.

Zamiast pytać uczestniczek i uczestników, jak wyraziste są ich wyobrażenia, badanie wykorzystuje obiektywne, fizjologiczne miary okulomotoryczne (eye tracking):

• analizę ruchów gałek ocznych podczas wyobrażania sobie wcześniej widzianych obrazów (ang. scanpath reinstatement);
• pomiar reakcji źrenicy na wyobrażone jasne i ciemne bodźce (tzw. odpowiedź źreniczna na światło).

Metody te zostaną najpierw sprawdzone w kontekście neutralnym, a następnie rozszerzone na sytuacje związane z ryzykiem.

Łącznie w trzech badaniach weźmie udział 280 osób.

Zwalidowanie obiektywnych wskaźników wyrazistości wyobrażeń umysłowych pozwoli w przyszłości badać, czy młodzież rzeczywiście częściej symuluje w głowie ryzykowne sytuacje niż dorośli, bez polegania wyłącznie na deklaracjach uczestniczek i uczestników badań.

Wyniki posłużą jako podstawa metodologiczna do większego projektu badawczego. Będzie on rozwijać wyobrażeniowy model ryzykownych zachowań osób nastoletnich, który ma istotne potencjalne znaczenie dla podejmowania działań profilaktycznych skierowanych do tej grupy wiekowej.