Wybierz kategorię wyszukiwania

Studia

Formularz wyszukiwania na belce: Studia

lokalizacja:
poziom studiów:
obszar tematyczny:
tryb studiów:
studia podyplomowe realizowane:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Szkolenia i kursy

Formularz wyszukiwania na belce: Szkolenia

lokalizacja:
obszar tematyczny:
forma:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Badania i projekty

Formularz wyszukiwania na belce: Badania i projekty

lokalizacja:
jednostka badawcza:
typ:
dyscyplina:
status:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Naukowcy

Formularz wyszukiwania na belce: Nasi naukowcy

lokalizacja:
dyscyplina:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Wydarzenia

Formularz wyszukiwania na belce: Wydarzenia

typ:
lokalizacja:

Kontakty

lokalizacja:
kategoria:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Szukasz czegoś zupełnie innego? Sprawdź, może się gdzieś ukryło na naszej stronie

Szukasz czegoś zupełnie innego? Sprawdź, może się ukryło gdzieś na naszej stronie!

Sprawdź nasze rozbudowane narządzie do wyszukiwania.

Szukaj w konkretnych kategoriach - oszczędzaj swój czas.

Uniwersytet SWPS - Logo

Po co badania w biznesie? Wywiad z dr Ewą Jarczewską-Gerc

udostępnij artykuł
Po co badania w biznesie? Wywiad z dr Ewą Jarczewską-Gerc
float_intro: images-old/2015/Aktualnosci/badania_2000_1316.jpg

Biznes nie może obejść się bez badań. Jednak badania obejmujące wyłącznie deklaracje konsumentów nie mają racji bytu. Nie od dziś wiadomo, że ludzie mówią jedno, by za chwilę zrobić coś diametralnie innego. I tutaj wkracza psychologia, dzięki której można znaleźć przyczyny rozdźwięku między deklaracjami a rzeczywistymi zachowaniami – o tym, dlaczego psychologia jest niezbędna w badaniach zlecanych przez firmy i instytucje opowiada dr Ewa Jarczewska-Gerc, psycholożka i badaczka, wykładowczyni na Uniwersytecie SWPS.

Po co badania w biznesie?

Biznes nie może obejść się bez badań! Doskonale pamiętam z czasów studenckich, jak podczas zajęć z zachowań konsumenckich, mój profesor powiedział: „Jeśli chcecie wiedzieć, jak rozwijać swój biznes, zapytajcie klientów, potencjalnych konsumentów, co sądzą o danym produkcie lub usłudze”. Nie musiałam długo czekać, by przekonać się, że profesor miał absolutną rację.

Jestem badaczem – pytam ludzi, co im się podoba, a co nie, czego chcą, a czego woleliby uniknąć. Jestem także psychologiem i po kilkunastu latach pracy w branży mogę stwierdzić: to nie wystarcza.

Czy to oznacza, że badania opierające się wyłącznie na deklaracjach konsumentów są obarczone błędem?

Większość osób zapytana, czy reklama na nie działa, odpowie z przekonaniem: „Skądże! Ja dokonuję świadomych i racjonalnych wyborów. Może inni ulegają wpływowi reklamy, ale nie ja!”. Tymczasem, gdybyśmy zajrzeli do kuchni czy łazienki pytanej osoby, zobaczymy, że na półkach głównie stoją aktualnie reklamowane produkty. Średnia korelacja między deklaracją a zachowaniem wynosi 0,3. W praktyce oznacza to, że na podstawie deklaracji jesteśmy w stanie przewidzieć zaledwie 9 proc. reakcji konsumentów. Co z pozostałymi 91 proc. nierozpoznanych zachowań?

 

Chcemy wierzyć w to, że jesteśmy istotami racjonalnymi, że podejmujemy wyłącznie świadome decyzje, że nie popełniamy błędów poznawczych. Prawda jest jednak bardziej niewygodna: nieustannie ulegamy wpływom i nieświadomie podejmujemy decyzje pod wpływem impulsów. Psycholog ma narzędzia i wiedzę, dzięki którym jest w stanie wyjaśnić, z czego wynika rozdźwięk między deklaracjami a rzeczywistymi zachowaniami. 

dr Ewa Jarczewska-Gerc

 

Skąd tak duży rozdźwięk?

Chcemy wierzyć w to, że jesteśmy istotami racjonalnymi, że podejmujemy wyłącznie świadome decyzje, że nie popełniamy błędów poznawczych. Choć trudno się do tego przyznać, to zależy nam, by postrzegano nas jako osoby mądre i rozsądne. Dobre i moralne. Również takie, które trudno zmanipulować. Ten sposób myślenia poprawia nam samopoczucie, co dobrze opisał w swojej świetnej książce „Pułapki myślenia” Daniel Kahneman, laureat nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii.

Prawda jest jednak bardziej niewygodna: nieustannie ulegamy wpływom i nieświadomie podejmujemy decyzje pod wpływem impulsów, znajomych, mediów społecznościowych, reklam etc. Psycholog ma narzędzia i wiedzę umożliwiające weryfikację deklaracji. Zwłaszcza psychologia społeczna, której obszerny blok znajduje się w programie studiów badania i rozwój w biznesie, pozwala poznać przyczyny rozdźwięku między deklaracjami a rzeczywistym zachowaniem.

Bez psychologii ani rusz?

Firmy z każdej branży zanim wypuszczą na rynek produkt lub usługę powinny zlecić badania. Oczywiście określone wyniki możemy uzyskać bez korzystania z wiedzy psychologicznej. Pytanie tylko, czy bez prawidłowej interpretacji mają one sens? Z doświadczenia wiem, że na etapie „I co dalej? Co z tego wynika” psychologia jest nieodzowna. Psycholog wie, jak funkcjonuje człowiek i jakie błędy poznawcze popełnia. Potrafi także skonstruować narzędzia, które pozwolą wyeliminować wspomniane błędy.

Naszym studentom chcemy dać nie tylko świetny warsztat badacza, lecz także nauczyć ich wyciągać wnioski. Wiele razy widziałam 200-slajdowe raporty z badań, które okazały się kompletnie bezużyteczne. Zabrakło osoby, która potrafiłaby je zinterpretować i uzyskaną w ten sposób wiedzę wykorzystać w praktyce.

 

Firmy, które nie zlecają badań przed wypuszczeniem produktu lub usługi na rynek, dużo tracą. 

Ciekawy przykład katastrofalnych wręcz skutków zignorowania psychologii w badaniach pochodzi zza Oceanu. Otóż w Stanach Zjednoczonych, w latach 40. i 50., pojawiły się gotowe produkty w proszku. Gotowanie od tej pory miało być proste, przyjemne i zajmować mniej czasu. Wydawało się, że to będzie absolutny hit – proszek wsypujemy do naczynia, zalewamy wodą i już! Ku zaskoczeniu producenta zainteresowanie daniami w proszku było nikłe. Dopiero wtedy zreflektowano się i przeprowadzono badania.

I co się okazało? Badania pokazały, że ówczesne gospodynie domowe odebrały nowy produkt jako zagrażający ich samoocenie. Czuły, że nie są 100-procentowymi paniami domu, dobrymi żonami, troskliwymi matkami, co z kolei znacząco obniżyło ich poczucie własnej wartości. Producent szybko zareagował na wyniki badań i wypuścił na rynek nowy, udoskonalony produkt w proszku, którego receptura wymagała… wbicia jajka. Banalna, prosta czynność jak wbicie jajka spowodowała, że kobiety odzyskały poczucie sprawczości, a producent nareszcie mógł odetchnąć z ulgą. Proszę zwrócić uwagę, że wiele z dostępnych dziś produktów spożywczych wymaga od nas właśnie minimum sprawczości.



Które z dotychczas wykonanych przez panią badań marketingowych było najciekawsze?

Na pewno badania realizowane dla jednej z firm z branży FMCG. Klient chciał wprowadzić na rynek nowy produkt w ekologicznych opakowaniach. Zamiast zapytać wprost, co wytypowane do badania osoby sądzą o produkcie, i opierać się na ich deklaracjach, użyliśmy metody eksperymentalnej, rzadko stosowanej w badaniach konsumenckich. Wśród badanych wyodrębniliśmy grupę eksperymentalną i kontrolną, a następnie stworzyliśmy dwa prototypy opakowań produktu. Tylko na jednym opakowaniu widniało ekologiczne hasło. Badani oczywiście nie wiedzieli, że testują różne opakowania, a my nie pytaliśmy ich, co sądzą, o tym konkretnym napisie, lecz jakie są ich ogólne opinie o produkcie. Co ciekawe, produkt w opakowaniu z ekologicznym hasłem był lepiej oceniany niż produkt bez hasła. Podświadomie przypisano mu to, co kojarzy się z ekologią, a więc zdrowie, naturalność, dobrą jakość.

Zastosowanie metody deklaratywnej mogłoby nie dać tak zaskakujących wyników…

Dlatego tak ważne jest, aby badacze mieli ugruntowaną wiedzę psychologiczną i potrafili dostrzec drugie dno.

ewa jarczewska gerc

Dr Ewa Jarczewska-Gerc – zajmuje się psychologią motywacji, efektywnością i wytrwałością w działaniu oraz symulacjami mentalnymi. Na Uniwersytecie SWPS prowadzi seminarium magisterskie oraz zajęcia z zakresu psychologii emocji i motywacji, psychologii różnic indywidualnych, zdrowia behawioralnego, stresu i rozwoju kompetencji społecznych i osobistych. Jest praktykiem łączącym w swojej pracy wiedzę naukową z doświadczeniami wynikającymi z bezpośredniego kontaktu z rzeczywistością biznesową. Posiada ponad 10-letnie doświadczenie w prowadzeniu badań (naukowych, rynkowych, opinii społecznej). Doświadczenie zdobywała w agencjach badawczych (AC Nielsen, Grupa IQS). Opiekun kierunku Badania i rozwój w biznesie.