hr award color

logo uswps nazwa 3

Nauka i badania
Wartość projektu: 9430

Wiele organizacji edukacyjnych dąży do wytworzenia lub podtrzymania pozytywnego klimatu społeczno-emocjonalnego. Bardzo często oddziaływania takie odnoszą się do tzw. „emocji moralnych”, czyli poczucia winy, wstydu, lub ogólnej empatii uczniów. Nie zawsze jednak dochodzi do odróżnienia wstydu od winy, często są to nazwy stosowane zamiennie. W obecnym badaniu udało się pokazać w jak odmienny sposób poczucie wstydu i poczucie winy wiążą się z pozytywnym klimatem społeczno-emocjonalnym klasy szkolnej.

 

projekt naukowy

Empatia i wizualne przyjmowanie perspektywy

 

 

 

Jednostka realizującaUNI SWPS warszawa
Kwota dofinansowania9 430 PLN
Jednostka finansującalogo MNISW

Okres realizacji projektu: czerwiec 2014 - czerwiec 2015

 

Pojęcie empatii pojawia się równie często w kontekście potocznym, co w dyskursie psychologicznym – jest to bowiem jedna z kluczowych umiejętności społecznych. Nie znaczy to jednak, że empatia to zjawisko dogłębnie poznane i jednoznacznie zdefiniowane – wręcz przeciwnie. Składa się na nią wiele czynników i procesów, których wzajemne relacje nie są jednoznacznie ustalone. Potocznie rozumiana empatia, czyli współczucie jest prawdopodobnie wynikiem bardziej podstawowych procesów.

W niniejszym badaniu zespół psychologów pod kierownictwem dr Łukasza Tanasia sprawdzał  zależność pomiędzy poziomem tzw. responsywności, czyli tendencją do przejmowania uczuć innych ludzi (tzw. zarażanie emocjonalne lub empatia emocjonalna), a umiejętnością wyobrażenia sobie cudzej perspektywy.

Opis badania

Wyobrażenie sobie cudzej  perspektywy

Zdolność do wyobrażenia sobie cudzej  perspektywy to proces, który polega na częściowym zrezygnowaniu z własnej perspektywy na rzecz wyobrażenia sobie cudzej. Zjawisko to na podstawowym poziomie może odnosić się do perspektywy wzrokowej czyli wyobrażenia sobie jak dany obiekt wygląda z perspektywy osoby stojącej w innym miejscu. Dzieci do czwartego roku życia nie potrafią różnicować perspektyw, sądząc , że inni ludzie widzą, to samo co one, niezależnie  od miejsca, w którym się znajdują. Na bardziej zaawansowanym poziomie zjawisko to można odnosić do procesów poznawczych, a więc wyobrażenia sobie myśli i motywów działania innej osoby. Mamy wtedy do czynienia z poznawczym przyjmowaniem perspektywy.

Metodologia

Umiejętność wyobrażenia sobie perspektyw mierzyliśmy za pomocą specjalnej gry komputerowej: na ekranie wyświetlona jest wizualizacja szafy z 16-stoma otwartymi półkami, na których znajdują się różne przedmioty. Osoba badana siedzi przed komputerem i ma za zadanie przesuwanie obiektów pomiędzy półkami zgodnie z instrukcjami wydawanymi przez wirtualnego partnera,  który stoi po drugiej stronie szafy. Niektóre półki są z tyłu zaślepione, a więc są niewidoczne dla wirtualnego partnera. Żeby zatem poprawnie wykonać to zadanie, trzeba postawić się na miejscu osoby wydającej instrukcję - innymi słowy: przyjąć jej perspektywę.

Wyniki

Wyniki wskazują na ciekawą zależność. Tendencja do empatycznego współodczuwania (czyli zarażania się uczuciami innych) negatywnie wpływa na poprawność wykonania w zadaniach wymagających przyjęcia perspektywy innej osoby, jednak zależność ta się odwraca, kiedy poprawne wykonanie zadania nie wymaga przyjęcia cudzej perspektywy (półka nie jest zaślepiona) - wtedy empatyczne współodczuwanie sprzyja lepszemu wykonaniu.

Zespół badawczy

258 lukasz tanas

dr

Łukasz Tanas

kierownik projektu
Uniwersytet SWPS, zajmuje się psychologią rozwoju, w szczególności rozwoju moralnego oraz psychologią pracy i organizacji

ltanas@swps.edu.pl

258 aleksanrda jerzmanowska

mgr

Aleksandra Jerzmanowska

wykonawca
Uniwersytet SWPS, prowadzi badania w obszarze wpływu narracyjnego przetwarzania informacji na kompetencje społeczne, poznawcze i emocjonlane

someone

 

Michał Dolistowski

wykonawca
Uniwersytet SWPS

Publikacja

 

Wyszukaj projekt

Projekty - Typ
Projekty - Dyscyplina
Projekty - Jednostka organizacyjna
Projekty - Kierownik
Projekty - Instytucja finansująca
Projekty - Status
Projekty - Okres realizacji