hr award color

logo uswps nazwa 3

Nauka i badania
Wartość projektu: 72480

Kompetencje tłumaczy oraz strategie obierane przez nich podczas przekładu tekstu były tematem badań prowadzonych przez dr Dagmarę Joannę Płońską. Ich wyniki mogą posłużyć do opracowania doskonalszych narzędzi tłumaczeniowych oraz metod kształcenia tłumaczy, co w rezultacie umożliwi bardziej efektywną i jakościową pracę.

 

projekt naukowy

Strategie aktywizowane w procesie dokonywania przekładu pisemnego

Uwarunkowania kompetencji tłumacza

 

 

 

Jednostka realizującaUNI SWPS warszawa
Kwota dofinansowania72 480 PLN
Jednostka finansującaNCN

Okres realizacji projektu: marzec 2014 – październik 2016


Kompetencje tłumaczy oraz strategie obierane przez nich podczas przekładu tekstu były tematem badań prowadzonych przez dr Dagmarę Joannę Płońską. Ich wyniki mogą posłużyć do opracowania doskonalszych narzędzi tłumaczeniowych oraz metod kształcenia tłumaczy, co w rezultacie umożliwi bardziej efektywną i jakościową pracę.

Założenia projektu

Czynniki warunkujące sposób tłumaczenia

Badanie objęło trzy grupy: doświadczonych tłumaczy, studentów lingwistyki stosowanej oraz osoby bardzo dobrze znające język obcy, bez doświadczenia w tłumaczeniu. Przeanalizowano strategie tłumaczenia stosowane przez osoby o różnym stopniu doświadczenia w przekładzie, błędy pojawiające się podczas korzystania z nich oraz proces nanoszenia poprawek. Dodatkowo zbadano reprezentację tekstu powstająca w umysłach osób dokonujących przekładu oraz wpływ wstępnej lektury tekstu na późniejszy wybór strategii tłumaczenia. Sprawdzono też, czy dyspozycja tłumacza wpływa na sposób dokonywania przekładu.

Wyniki

Osoby bez przygotowania do tłumaczenia a zawodowi tłumacze

Jak wynika z badań, kluczowa różnica w kompetencji między osobami bez przygotowania do tłumaczenia a zawodowymi tłumaczami dotyczy nie stosowanych strategii tłumaczenia, a popełnianych błędów. Co więcej, stosowanie poszczególnych strategii wiąże się z popełnianiem typowych dla nich błędów, ale nie we wszystkich grupach badanych.

Okazało się również, że tłumacze ostrożni, w rozumieniu Stuarta Campbella, częściej niż tłumacze skłonni do podejmowania ryzyka dokonują przekładu, zastępując po prostu słowa jednego języka słowami drugiego języka, bez głębszej analizy tekstu. Z badania wynika ponadto, że lektura tekstu przed jego tłumaczeniem istotnie skraca czas dokonywania przekładu.

Wyniki rzucają nowe światło na zagadnienie kompetencji tłumacza. Są też przyczynkiem do zrozumienia przebiegu złożonego procesu przetwarzania informacji językowych, jakim jest tłumaczenie. Wyniki mogą zostać wykorzystane do opracowania doskonalszych narzędzi tłumaczeniowych i nowych metod kształcenia tłumaczy, jak również do zwiększenia efektywności pracy tłumaczy.

Zespół badawczy

someone

 dr

Dagmara Płońska

kierownik projektu

Psycholog. Zainteresowania naukowe to: psycholingwistyka, badania empiryczne procesu tłumaczenia, weryfikacja modeli teoretycznych tego procesu.

Publikacje

  • Płońska, D. (2015). Problems of Literality in French-Polish Translations of a Newspaper Article. W: M. Carl, S. Bangalore i M. Schaeffer (red.), New Directions in Empirical Translation Process Research: Exploring the CRITT TPR-DB. Cham: Springer.

  • Płońska, D. (złożone do druku). Psycholingwistyczny model procesu tłumaczenia Krzysztofa Hejwowskiego. Wyniki weryfikacji empirycznej. W: Lingwistyka stosowana: doświadczenia i perspektywy. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Wyszukaj projekt

Projekty - Typ
Projekty - Dyscyplina
Projekty - Jednostka organizacyjna
Projekty - Kierownik
Projekty - Instytucja finansująca
Projekty - Status
Projekty - Okres realizacji