hr award color

logo uswps nazwa 3

Nauka i badania
Wartość projektu: 7935

„Pokaż mi swój profil na facebooku, a powiem ci, kim jesteś” – tak mogłaby brzmieć maksyma współczesnego homo sapiens. Korzystanie z mediów społecznościowych to jednak tylko jedna z form autoekspresji, którą praktykujemy w życiu codziennym, a całość analogowych i cyfrowych działań, nakierowanych na konkretny cel i efekt z intencją samodoskonalenia nazywa się technologiami self, czyli technologiami siebie. Projekt Anny Kalinowskiej pt. „Wpływ współczesnych praktyk medialnych na przekształcenia wobec technologii self wśród użytkowników sieci” m.in. przyczynił się nie tylko do poszerzenia wiedzy na temat działań wobec siebie nastawionych na celowość, lecz także zdobycia informacji na temat roli nowych mediów i internetu w tym zjawisku.

 

projekt naukowy

Wpływ praktyk medialnych a technologie self

 

 

Jednostka realizującaUNI SWPS warszawa
Kwota dofinansowania 7 935 PLN
Jednostka finansującamnisw

Okres realizacji projektu: sierpień 2016 – luty 2017

 

„Pokaż mi swój profil na facebooku, a powiem ci, kim jesteś” – tak mogłaby brzmieć maksyma współczesnego homo sapiens. Korzystanie z mediów społecznościowych to jednak tylko jedna z form autoekspresji, którą praktykujemy w życiu codziennym, a całość analogowych i cyfrowych działań, nakierowanych na konkretny cel i efekt z intencją samodoskonalenia nazywa się technologiami self, czyli technologiami siebie. Projekt Anny Kalinowskiej pt. „Wpływ współczesnych praktyk medialnych na przekształcenia wobec technologii self wśród użytkowników sieci” m.in. przyczynił się nie tylko do poszerzenia wiedzy na temat działań wobec siebie nastawionych na celowość, lecz także do zdobycia informacji na temat roli nowych mediów i internetu w tym zjawisku.

Opis projektu

Założenia i cele

Celem projektu była dokładna charakterystyka współczesnych form technologii self wśród użytkowników sieci w Polsce, a także próba ich typologii. Działanie okazało się niezbędne do wskazania historycznych transformacji różnego typu technologii self oraz ich trwałego wpływu na praktyki medialne, coraz powszechniej równoznaczne z aktywnościami cyfrowymi.

Poprzez technologie self rozumiane są analogowe oraz digitalne działania, które afirmują postawy, poglądy, sposoby kategoryzowania rzeczywistości społecznej. Wskutek rewolucji informacyjnej współcześnie technologie self stały się sposobami zarówno zapośredniczonej komunikacji, jak i transmisji wartości społecznych, a ich praktyczne zastosowanie można porównać do mechanizmu wytwarzania tożsamości społecznej danej jednostki. Na drodze rewolucji informacyjnej, która uczyniła z informacji wartość priorytetową, powstało społeczeństwo sieci (Castells 2007), połączone szeregiem zależności kategorii wymiany, w jakiej dane stały się najwyższym nominałem. Dlatego też kompetencje w zakresie zarządzania danymi o sobie samym, jako możliwym potencjale społecznym, ale też komercyjnym i ekonomicznym, uzyskały i nadal zyskują tak rozległą przestrzeń w sieci (od 2005 obserwujemy dominację serwisów społecznościowych jako miejsca autoprezentacji oraz wymiany treści). Tożsamość, jaką w procesie codziennych praktyk społecznościowych wytwarzać można w sieci, została naukowo zaklasyfikowana w Polsce jako usieciowione „ja” (Halawa 2013). O ile działania te miały miejsce od początku istnienia sieci internetowej, o tyle ich definiowanie umownie rozpoczyna dominacja portali społecznościowych oraz interaktywnych sposobów uczestnictwa w kulturze oraz życiu codziennym, czyli wszystko, co powszechnie określane jest mianem 2.0. Zakładając profil, zyskujemy „idealnie puste naczynie” (Madrigal 2013), gotowe do wykreowania (niezależnie od tego, czy publikujemy informacje zgodne z prawdą czy też nie). Tworzona tożsamość świadczy o etapie rozwoju kompetencji cyfrowych, które prowadzą do profesjonalizacji wizerunku za pomocą motywacji lub faktów.

Projekt miał na celu wyznaczenie konkretnych trendów wobec praktyk medialnych i sekwencji zachowań offline oraz w sieci. Zachowania te przyczyniają się do rozbieżnej dynamiki komunikacji społecznej. Założono, że najbardziej zauważalne rozróżnienie będzie ogniskowało się wokół kategorii wieku i pochodzenia, jednak dzięki zastosowaniu odpowiedniej metodyki badań, czynniki te pozwoliły uzyskać szczegółowe dane i motywy osadzone w kontekście społecznym i historycznym.

W trakcie rekrutacji powstał zespół badawczy składający się z badaczy z Warszawy, Wrocławia, Poznania i Krakowa, związany z Uniwersytetem SWPS, dlatego badanie zostało przeprowadzone we wszystkich wymienionych miastach, co podniosło jego walor dywersyfikacyjny. Badacze wspólnie ustalili ostateczną wersję scenariusza wywiadu oraz planują dalsze działania naukowe, związane z popularyzacją zagadnienia technologii self (technologii siebie) na polskim gruncie badawczym.

mgr Anna Kalinowska, kierownik projektu

Metody badawcze

Projekt zakładał przeprowadzenie badania wyłącznie o charakterze eksploracyjnym. Przeprowadzono 32 wywiady jakościowe (pogłębione, narracyjne). Kluczowym czynnikiem doboru stał się tryb wykonywanej pracy (tylko stacjonarna, mieszana, zdalna) przy równomiernym podziale płciowym respondentów. Ze względu na próbę uchwycenia historycznej perspektywy technologii self, przyjęto również dobór według kategorii wiekowych:

  • osoby, które zdobyły wykształcenie i umiejętności społeczno-kulturowe przed rewolucją informacyjną (na gruncie polskim powszechnie połączenia internetowe od około 1990);
  • osoby urodzone przed rewolucją informacyjną, które umiejętności cyfrowe zdobywały wraz z postępem technologicznym;
  • osoby, które wychowywały się z dostępem on-line.

Realizacja projektu wymagała stworzenia grupy badawczej, gdzie na jednego badacza przypadło przeprowadzenie do 10 wywiadów jakościowych. Badacze przeszli obowiązkowe szkolenie, dotyczące używania narzędzia oraz byli zobligowani do dwuetapowej ewaluacji – po wykonaniu połowy zakresu oraz ewaluacji końcowej. Realizacja projektu stała się podstawą do dalszych analiz teoretycznych i praktycznych wobec zagadnienia, które nie było wcześniej szeroko eksplorowane w polskim środowisku naukowym. Poruszany problem badawczy może ewoluować i stać się w przyszłości przyczyną lub jednym z elementów większych projektów badawczych.

Użyteczność wyników

Realizacja projektu zwiększyła wiedzę na temat sposobów narracji tożsamości/wizerunku użytkownika w sieci, które podlegają nieustannym przemianom. Otrzymane wyniki pozwoliły skonkretyzować płynne tendencje użytkowników sieci oraz ich relacje społeczne. Przewidywane określenie modelu transformacji technologii self będzie miało wpływ na dalsze badania, dotyczące tożsamości jednostki na polu socjologii internetu i studiów kulturowych, a być może doprowadzi do wyodrębnienia nowych sposobów metodologii badawczej w ramach badań jakościowych.

 

Zespół badawczy

258 Anna Kalinowska

mgr

Anna Kalinowska

kierownik projektu
kulturoznawca, doktorantka ISD Uniwersytetu SWPS, absolwentka Uniwersytetu SWPS.

258 Anna Bańbura

mgr

Anna Bańbura

psycholog. Doktorantka na Uniwersytecie Jagiellońskim. Absolwentka Uniwersytetu Łódzkiego.

258 Jadwiga Fijałkowska

mgr

Jadwiga Fijałkowska

psycholog. Absolwentka Uniwersytetu SWPS.

258 Agata Stykowska

mgr

Agata Stykowska

kulturoznawca. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego.

258 Piotr Maroń

mgr

Piotr Maroń


socjolog. Doktorant na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pomagał prowadzić koło naukowe ANTy Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu.

 

Wyszukaj projekt

Projekty - Typ
Projekty - Dyscyplina
Projekty - Jednostka organizacyjna
Projekty - Kierownik
Projekty - Instytucja finansująca
Projekty - Status
Projekty - Okres realizacji