hr award color

logo uswps nazwa 3

Nauka i badania

W 2017 roku co piąty Polak narzekał na stres w pracy. Jak się jednak okazuje, obok pracy, ogromnego tempa, jakie sobie narzucamy i wszystkich dodatkowych czynników, wynikających ze sposobu życia, istnieją inne sfery, które budzą w nas stres. Jedną z nich jest rodzicielstwo. Bycie rodzicem jest stresujące, a odczuwane napięcie wpływa na nasze samopoczucie i stosunek do dziecka. Dlatego też powstała potrzeba zbadania kwestii wyczerpania rodziców w różnych miejscach na świecie. Z ramienia Polski zespołem badawczym kieruje dr hab. Anna Brytek-Matera, prof. Uniwersytetu SWPS.

 

projekt naukowy

Wyznaczniki 

satysfakcji

i wyczerpania rodzicielskiego – badania międzykulturowe

 

 

Jednostka realizującaUNI SWPS
 
Jednostka finansującafinal iipb logo 1

Okres realizacji projektu: styczeń 2017 – grudzień 2019

 

W 2017 roku co piąty Polak narzekał na stres w pracy. Jak się jednak okazuje, obok pracy, ogromnego tempa, jakie sobie narzucamy i wszystkich dodatkowych czynników, wynikających ze współczesnego sposobu życia, istnieją inne sfery, które budzą w nas napięcie. Jedną z nich jest rodzicielstwo. Bycie rodzicem jest stresujące, a odczuwany stres wpływa na nasze samopoczucie i stosunek do dziecka. Dlatego też powstała potrzeba zbadania kwestii wyczerpania rodziców w różnych miejscach na świecie. Podjęło się tego międzynarodowe konsorcjum badawcze nad zjawiskiem wypalenia rodzicielskiego (IIPB). Koordynatorkami badań prowadzonych w Polsce są dr hab. Anna Brytek-Matera, prof. Uniwersytetu SWPS i dr Dorota Szczygieł.

Opis projektu

Założenia i cele

Liczba badań, których wyniki wskazują, że bycie rodzicem może być stresujące, znacząco wzrasta (Neece i wsp., 2014; Yeo i Teo, 2013). Stresory związane z rodzicielstwem obejmują zarówno codzienne aktywności (np. obowiązki i prace domowe, zajęcia lekcyjne i pozalekcyjne dziecka), jak i dotkliwe i nieprzewidywalne zdarzenia (np. dławienie się dziecka, ucieczka nastolatka) oraz stresory chroniczne (np. dziecko z zaburzeniami nastroju, dziecko z przewlekłą lub poważną chorobą) (Mikolajczak i wsp., 2017). Bez względu na jego źródło (środowisko, cechy dziecka i/lub rodziców), przewlekły stres rodzicielski ma negatywne konsekwencje - wpływa nie tylko na samopoczucie rodziców (Heather i Schieman, 2008), ale także na praktyki rodzicielskie (Berge i wsp., 2017), interakcje rodzic-dziecko oraz rozwój dziecka (Nelson i wsp., 2017). Jest również niekorzystny dla relacji małżeńskich (Ponnet i wsp., 2013).

Wyczerpanie rodziców obejmuje trzy wymiary. Pierwszy dotyczy przytłaczającego przemęczenia/wyczerpania związanego z rolą rodzicielską (rodzice zaczynają myśleć, że bycie rodzicem wymaga zbyt dużego zaangażowania, czują się zmęczeni koniecznością stawiania czoła kolejnym codziennym wyzwaniom). Drugi wymiar obejmuje emocjonalne dystansowanie się od dziecka (wyczerpani rodzice coraz mniej angażują się w jego wychowanie, związek z dzieckiem staje się coraz słabszy, dominuje u nich przedmiotowy sposób traktowania dziecka). Trzeci wymiar ma związek z poczuciem nieefektywności w pełnieniu roli rodzicielskiej (rodzice uważają, że nie potrafią skutecznie rozwiązywać problemów i zaczynają nisko cenić swoje kompetencje rodzicielskie) (Mikolajczak i wsp., 2017).

Celem zakrojonych na szeroką skalę badań międzykulturowych jest ocena trafności modelu konceptualnego, rozpowszechnienia oraz zróżnicowania wyczerpania rodzicielskiego w różnych krajach świata. Międzynarodowe konsorcjum zostało zainicjowane przez prof. Isabelle Roskam i prof. Moïrę Mikolajczak z Katolickiego Uniwersytetu w Leuven (Université catholique de Louvain).

Osoby zainteresowane udziałem w badaniach zapraszamy do wypełnienia ankiety»

Metodologia i użyteczność wyników

Kwestionariusze zawierają ocenę czynników socjodemograficznych, wyczerpania rodzicielskiego, ról związanych z płcią. Obejmują także zagadnienia związane z niezależnym i współzależnym konstruktem Ja, ideałem rodzicielskim, zaangażowaniem w obowiązki rodzicielskie oraz celami i wartościami rodzinnymi.

Badania dotyczące wyczerpania rodziców są wciąż w początkowym stadium. Dotychczasowe wyniki wykazały, że można je wiarygodnie mierzyć zarówno u matek, jak i ojców (Lindström i wsp. 2011, Roskam i wsp. 2017). Zjawisko wyczerpania rolą rodzicielską występuje u 8% do 36% rodziców (Lindström i in. 2011; Roskam i in.2017), dlatego ważna jest kontynuacja badań. Wiele pytań wymaga odpowiedzi. Niezwykle istotne jest określenie czynników ryzyka wyczerpania, stanowi to bowiem warunek wstępny opracowania odpowiednich działań zarówno w zakresie jego prewencji, jak i interwencji (Mikolajczak i wsp., 2017).

Członkowie międzynarodowego konsorcjum

W skład międzynarodowego konsorcjum badawczego nad zjawiskiem wypalenia rodzicielskiego (International Investigation of Parental Burnout; IIPB) wchodzą zespoły badawcze z 36 krajów. Naukowcy pochodzą m.in. z Stanford University, Université Paris Descartes, University of Tokyo, Université de Lausanne, Seoul National University czy Universidade Estadual de Rio de Janeiro. W 2017 roku do konsorcjum badawczego przystąpiła Polska, reprezentowana przez prof. Annę Brytek-Materę i dr Dorotę Szczygieł z SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego.

Wykaz członków konsorcjum prezentuje załączona mapa.

Carte monde IIPB

Zespół badawczy

258 anna brytek matera

dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS

Anna Brytek-Matera

kierownik projektu
psycholog, terapeuta poznawczo-behawioralny, specjalista w dziedzinie psychologii jedzenia i obrazu ciała
biogram »

258 Dorota Szczygieł

dr

Dorota Szczygieł

kierownik projektu

psycholog, zajmuje się uwarunkowaniami i konsekwencjami regulacji emocji w pracy zawodowej oraz znaczeniem inteligencji emocjonalnej dla dobrostanu człowieka

258 kamila czepczor

mgr

Kamila Czepczor-Bernat

psycholog, zajmuje się psychologią jedzenia, zwłaszcza w kontekście jedzenia emocjonalnego oraz psychospołecznych czynników otyłości

258 natalia kolodziejczak

mgr

Natalia Kołodziejczyk

psycholog, ekonomista, filolog. Zajmuje się radzeniem sobie z doświadczeniem choroby w diadzie, rolą wsparcia w bliskich związkach oraz metodologią badań psychologicznych z uwzględnieniem aspektu psychometrycznego.

258 natalia ziolkowska

mgr

Natalia Ziółkowska

psycholog, zajmuje się psychoonkologią wieku rozwojowego oraz problematyką wypalenia i stresu rodzicielskiego w kontekście choroby nowotworowej dziecka.

258 Weronika Krużycka

 

Weronika Krużycka

studentka psychologii na sopockim wydziale SWPS Uniwersytetu. Studiuje w ramach programu Mistrzowski Start. Prowadzi badanie dotyczące związku emocji i inteligencji emocjonalnej z zadowoleniem z życia i stresem.

 

Wyszukaj projekt

Projekty - Typ
Projekty - Dyscyplina
Projekty - Jednostka organizacyjna
Projekty - Kierownik
Projekty - Instytucja finansująca
Projekty - Status
Projekty - Okres realizacji