Wybierz kategorię wyszukiwania

Studia

Formularz wyszukiwania na belce: Studia

lokalizacja:
poziom studiów:
obszar tematyczny:
zajęcia realizowane:
forma zajęć:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Szkolenia i kursy

Formularz wyszukiwania na belce: Szkolenia

lokalizacja:
obszar tematyczny:
forma:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Badania i projekty

Formularz wyszukiwania na belce: Badania i projekty

lokalizacja:
jednostka badawcza:
typ:
dyscyplina:
status:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Naukowcy

Formularz wyszukiwania na belce: Nasi naukowcy

lokalizacja:
dyscyplina:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Wydarzenia

Formularz wyszukiwania na belce: Wydarzenia

typ:
lokalizacja:

Kontakty

lokalizacja:
kategoria:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Szukasz czegoś zupełnie innego? Sprawdź, może się gdzieś ukryło na naszej stronie

Szukasz czegoś zupełnie innego? Sprawdź, może się ukryło gdzieś na naszej stronie!

Sprawdź nasze rozbudowane narządzie do wyszukiwania.

Szukaj w konkretnych kategoriach - oszczędzaj swój czas.

Uniwersytet SWPS - Logo
Sprawując władzę czy kontrolę? Krótko- i długoterminowe efekty kontroli osobistej i kontroli nad innymi
naukowo-badawczy
zakończony

Sprawując władzę czy kontrolę?Krótko- i długoterminowe efekty kontroli osobistej i kontroli nad innymi

kierownik projektu
dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS
Aleksandra Cisłak-Wójcik

psycholożka społeczna i polityczna

zobacz biogram
wartość projektu: 323 219 PLN
organizacja finansująca: Narodowe Centrum Nauki
dyscyplina: psychologia
lokalizacja: Warszawa
okres realizacji: 2015201620172018

Sprawowanie władzy nad innymi i podleganie władzy innych są sytuacjami niemal codziennie doświadczanymi przez każdego z nas, mają one zatem szerokie konsekwencje społeczne. Dlatego analizowanie w jaki sposób osoby sprawujące władzę ją rozumieją i wyodrębnienie tych aspektów poczucia władzy, które wiążą się z pozytywami i tych, które wiążą się z negatywnymi skutkami społecznymi jest niezwykle ważnym zadaniem.

 

projekt naukowy

Sprawując władzę czy kontrolę?

 Krótko- i długoterminowe efekty kontroli osobistej i kontroli nad innymi

 

 

Jednostka realizująca UNI SWPS warszawa
Kwota dofinansowania323 219 PLN
Jednostka finansująca NCN

Okres realizacji projektu: 2015–2018


Sprawowanie władzy nad innymi i podleganie władzy innych są sytuacjami doświadczanymi przez każdego z nas niemal codziennie. Mają one zatem szerokie konsekwencje społeczne. Dlatego analizowanie, w jaki sposób osoby sprawujące władzę ją rozumieją i wyodrębnienie tych aspektów poczucia władzy, które wiążą się z pozytywami, i tych, które wiążą się z negatywnymi skutkami społecznymi, jest niezwykle ważnym zadaniem.

Założenia projektu

Efekty sprawowania władzy

Celem przeprowadzonych badań była analiza krótko- i długoterminowych efektów sprawowania władzy nad innymi u osób, które ją sprawują. W literaturze psychologicznej termin metamorficzne efekty władzy oznacza, że władza mam moc zmieniania poglądów u tych, którzy ją sprawują (Kipnis, Castell, Gergen & Mauch, 1976, str. 127). Przegląd współczesnej literatury psychologicznej poświęconej zagadnieniu skutków sprawowania władzy nad innymi sugeruje dwa nierozwikłane problemy.

Zakres zmian

Pierwszy problem dotyczy możliwego zakresu metamorficznych skutków władzy. Zarówno oryginalne badania Kipnisa i jego współpracowników, jak i kolejne analizy były prowadzone przede wszystkim w schematach eksperymentalnych, które pozwalają analizować zależności przyczynowo-skutkowe, lecz jednocześnie umożliwiają śledzenie jedynie krótkotrwałych zmian zachowania. Brak jest natomiast empirycznych dowodów, które rzeczywiście wskazywałyby na zmiany w przekonaniach, poglądach czy osobowości jednostek pod wpływem długotrwałego sprawowania władzy. Otwarte pozostaje więc pytanie o to, czy sprawowanie władzy może zmienić człowieka – jego cechy, przekonania i poglądy, czy też wpływa na jego zachowanie jedynie krótkotrwale.

Pozytywne i negatywne skutki

Drugi problem związany jest ze skutkami sprawowania władzy opisywanymi we współczesnej literaturze psychologicznej. Wyniki badań pokazują, że sprawowanie władzy jest związane zarówno z pozytywnymi, jak i negatywnymi skutkami społecznymi (i przy okazji pozytywnymi dla samej jednostki sprawującej władzę.) Powstaje więc pytanie o to, jak można wyjaśnić te mieszane efekty sprawowania władzy.

Zespół badawczy

258 aleksandra cislak

dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS

Aleksandra Cisłak-Wójcik

kierownik projektu
psycholog społeczny, interesuje się problematyką spostrzegania społecznego oraz psychologią polityczną
biogram »


WYKONAWCY

prof. Peter Schmidt
dr Aleksandra Cichocka
mgr Adrian Wójcik
mgr Natalia Frankowska

Rezultaty projektu

Pozycja w hierarchii a poczucie kontroli

Przeprowadzone badania pokazały, że zajmowanie wyższych pozycji wiąże się jednocześnie z większą odczuwaną władzą (czyli kontrolą sprawowaną nad innymi), jak i z większą odczuwaną kontrolą osobistą (czyli kontrolą nad samym sobą). O ile poczucie władzy jest związane z tendencjami antyspołecznymi (większą skłonnością do wykorzystywania innych i przejawiania agresji werbalnej), o tyle poczucie kontroli nad sobą wiąże się ujemnie z agresją werbalną i wykorzystywaniem innych.

Wyniki badań rozwijają istniejące teorie władzy po pierwsze o rozróżnienie efektów zajmowania wysokiej pozycji od efektów psychologicznego poczucia władzy, po drugie zaś integrują dotychczasową literaturę dotyczącą kontroli i władzy. Władza była i jest definiowana przez kontrolę, zaś badania dr Cisłak-Wójcik wskazują, że istotne jest rozróżnianie domen kontroli. Badania te stanowią więc istotny wkład do wieloletniej dyskusji nad korumpującymi skutkami władzy i w tym sensie wykraczają poza psychologię społeczną.

Mają one także istotne znaczenie praktyczne, wskazując, że ze społecznego punktu widzenia i z punktu widzenia funkcjonowania organizacji pożądane jest nasilanie u osób zajmujących pozycje kierownicze poczucia kontroli osobistej, choć nie poczucia kontroli nad innymi.

Władza a sprawczość

Dokonując teoretycznej analizy pojęcia władzy, zespół dr Cisłak-Wójcik udowodnił, że władza powiązana jest ze sprawczością zarówno w odniesieniu do poczucia osobistego wpływu na działanie i jego wynik, jak i w odniesieniu do spostrzegania społecznego, nasilając koncentrację na wymiarze sprawczości. Efekt ten wynika z koncentracji na Ja, którą promuje władza, co jest istotną różnicą w stosunku do poprzednich prac dotyczących władzy i może stanowić inspirację dla kolejnych prac empirycznych.

Władza a wartości i poglądy

Wyniki analizy związków władzy oraz wartości i poglądów pokazały, że zajmowanie wysokich pozycji w hierarchii wiąże się z podstawowymi wartościami za pośrednictwem subiektywnego poczucia władzy. Podstawowe wartości to uznawane we wszystkich kulturach trans-sytuacyjne cele, które służą jednostkom jako wytyczne w podejmowaniu decyzji. Wcześniejsze badania wyłoniły dziesięć podstawowych wartości, zorganizowanych w modelu kołowym, według dwóch podstawowych wymiarów: wzmacniania siebie-transcendencji oraz otwartości na zmianę-konserwatyzmu. Wartości charakterystyczne dla wzmacniania siebie i otwartości na zmianę odzwierciedlają koncentrację na Ja, zaś wartości charakterystyczne dla transcendencji i konserwatyzmu – koncentrację na innych. Wyniki badań dr Cisłak-Wójcik pokazały, że władza związana jest pozytywnie z wyznawaniem wartości odzwierciedlających koncentrację na Ja, ujemnie zaś z wyznawaniem wartości odzwierciedlających koncentrację na innych.

Czy władza zmienia człowieka?

Przeprowadzone analizy wracają do jednego z pierwszych pytań zadawanych w nurcie badań dotyczących psychologicznych skutków władzy: czy władza zmienia człowieka? Dotychczasowe wyniki badań dotyczyły przede wszystkim krótkoterminowych zmian zachowania. Analizy dr Cisłak-Wójcik rzucają nowe światło na to pytanie, pokazując związek miejsca zajmowanego w hierarchii społecznej i płynącego z niego psychologicznego poczucia władzy z przekonaniami jednostki.