logo uswps nazwa 3

Nauka i badania

Badacz Chin, politolog. Na Uniwersytecie SWPS pełnił funkcję kierownika Katedry Studiów Azjatyckich (przekształconego we wrześniu 2017 r. z Centrum Cywilizacji Azji Wschodniej). Wcześniej przez wiele lat był pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN. Interesował się dialogiem międzykulturowym. Zajmował się badaniami klasycznej chińskiej myśli strategicznej (Sunzi), chińską myślą klasyczną, przemianami społecznymi i kulturowymi Chin nowożytnych, porównaniami cywilizacji konfucjańsko-buddyjskiej i zachodniej. Autor wielu prac naukowych publikowanych także w językach angielskim i chińskim (m.in. w monumentalnym dziele pod redakcją Josepha Needhama: Science and Civilisation in China, Cambridge University Press, tłumaczonego na chiński).

Biografia

 

Absolwent psychologii na Uniwersytecie Warszawskim (1967), studiował również sinologię, filozofię, socjologię, antropologię i językoznawstwo. W latach 1964-1966 studiował w Pekinie język chiński i historię Chin (na Uniwersytecie Pekińskim). Magisterium na UW uzyskał w 1966 r. za pracę eksperymentalną „Analiza porównawcza interpretacji zdarzeń przez studentów chińskich i polskich" (o postrzeganiu związków przyczynowo-skutkowych, pracą kierował prof. Tadeusz Tomaszewski). Od 1967 r. był doktorantem a następnie asystentem w nowo utworzonym wtedy na UW Instytucie Nauk Politycznych. W latach 1969-1971 prowadził prace badawcze w bibliotekach moskiewskich (na stażu w Instytucie Dalekiego Wschodu Radzieckiej Akademii Nauk). Doktorat uzyskał w 1971 r. na UW za pracę „Nowoczesny militaryzm chiński: jego geneza historyczna, funkcje i przemiany" (o systemie politycznym war-lordów lat 20. XX w.). Habilitację uzyskał w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk za rozprawę „Formowanie Państwa Środka: w kręgu mitów i legend" (1977). Druk tej książki został niestety wstrzymany z przyczyn politycznych.

Od 1972 r. był adiunktem w Instytucie Historii PAN, w Zakładzie Historii XIX i XX w. Ameryki Łacińskiej, Azji i Afryki kierowanym przez profesora Tadeusza Łepkowskiego, gdzie od 1978 r. kierował nowo utworzoną Pracownią Dziejów Azji i Afryki Północnej XIX i XX w. Związany był także przez wiele lat z seminarium Azji i Afryki profesora Józefa Chałasińskiego w PAN. Od grudnia 1981 r. znalazł się na emigracji w Europie Zachodniej. Przez wiele lat wykładał w Istituto Universitario Orientale w Neapolu (założonym w XVIII w.) – w największym centrum studiów orientalnych we Włoszech. W 1992 r. prowadził sinologiczne seminarium doktoranckie na Sorbonie, w L'École Pratique des Hautes Études. Współpracował Josephem Needhamem przy największym sinologicznym projekcie XX w. – Science and Civilisation In China (Cambridge University). Z Wolframem Eberhardem (z University of California) zainicjował międzynarodowe czasopismo East Asian Civilisations: New Attempts At Understanding Traditions; niestety wraz z narastającym napięciem politycznym w Europie inicjatywa ta nie rozwinęła się. Współpracował także z Derkiem Bodde (University of Philadelphia) oraz we Włoszech z Lionellem Lanciottim.

Jako publicysta współpracował z „Kulturą" paryską Jerzego Giedroycia i kilkoma pismami włoskimi (m.in. miesięcznikiem „Mondoperaio").

Od powrotu do Polski w 1995 r. do 2014 r. pracował w ISP PAN. Wykładał również przez wiele lat w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego (zajęcia z zakresu współczesnej Azji Wschodnie i Południowo-Wschodniej). Od 1998 r. związany jest z SWPS. Często podróżował do Chin i Azji Wschodniej.

Od 1998 r. związany jest z SWPS, gdzie od początku dążył do upowszechniania wiedzy o Chinach i całej Azji Wschodniej. Dzięki jego staraniom wprowadzone zostały do programów nauczania w SWPS zajęcia o tym regionie, w 2003 r. powstało CCAW, a w 2013 uruchomiono nowy kierunek studiów: Studia azjatyckie – Chiny i Azja Wschodnia (studia licencjackie z intensywną nauką języka chińskiego).

Był założycielem i wieloletnim redaktorem naczelnym pisma „Azja-Pacyfik: Społeczeństwo – Polityka – Gospodarka" (1999-2003, 2006-2009, 2012-, Wyd. A. Marszałek, Toruń) – jedynego czasopisma w Polsce poświęconego problemom współczesnej Azji Wschodniej i Południowej. Wszystkie jego tomy dostępne na stronie www.azja-pacyfik.pl. Założył w ISP PAN Centrum Badań Azji i Pacyfiku i przez wiele lat kierował nim. W SWPS zainicjował utworzenie działu orientalnego w Bibliotece Uniwersytetu SWPS z bogatymi zbiorami o Azji Wschodniej.

Główne dziedziny badań: klasyczna chińska myśl społeczno-polityczna, a szczególnie strategiczna oraz kultura wojskowa; społeczne i polityczne tradycje Azji Wschodniej i ich oddziaływanie na współczesne przemiany polityczne i kulturowe; badania porównawcze tradycji zachodnich i wschodnioazjatyckiech (stosunek do walki, jednostka i społeczeństwo, religia, państwo, społeczeństwo obywatelskie, prawa człowieka, itp.). Zajmował się również Wietnamem oraz Birmą, a także problemami dialogu między cywilizacjami. Ważniejsze jego studia poświęcone chińskiej myśli klasycznej, a szczególnie znanemu traktatowi Sunzi o sztuce wojennej i klasycznej myśli strategicznej, były publikowane w języku chińskim i są cytowane w literaturze naukowej w ChRL i na Tajwanie (niektóre specjalistyczne studia zostały opublikowane wyłącznie w j. chińskim). Wielu badaczy w Chinach i na Zachodzie przyjęło jego tezę, iż teoria Sunzi jest pewnym rodzajem chińskiej prakseologii, czyli nauką efektywnego działania. Niektórzy badacze chińscy przyjmują również inną jego tezę, że w klasycznej myśli chińskiej występują dwa główne nurty: moralistyczny (w tym konfucjanizm) i pragmatyczny (taoizm, legizm, teoria strategii).

Był autorem kilku książek, kilkudziesięciu studiów naukowych (w różnych językach) i organizatorem oraz redaktorem wielu prac zbiorowych integrujących wysiłki polskich badaczy Azji Wschodniej. Zorganizował także wiele konferencji naukowych krajowych i międzynarodowych.

Posługiwał się językiem chińskim (putonghua i klasycznym), angielskim, rosyjskim i włoskim.

pdf ico Krzystof Gawlikowski - Biogram i bibliografia

 

Linki do artykułów

ico word O metodologicznych trudnościach badania i opisywania Chin
ico word Refleksje o etapach poznawania Chin w Europie i rodowodzie naszych stereotypów
ico word Rola społeczeństwa obywatelskiego w najnowszych dziejach Chin
ico word Starożytna geneza nazwy „Państwo Środka”: Na tropach formowania tożsamości chińskiej
ico word Typy i charaktery działań wojennych cesarstwa chińskiego
ico word Zmiana stosunku do Mao Zedonga w Chinach współczesnych i jego kult religijny
ico word Formowanie społeczeństwa obywatelskiego w Chinach w XX w.
ico word Problem „wartości azjatyckich”; Uwagi o koncepcjach Mahathira bin Mohamada
pdf ico Księga Mistrza Suna
ico word „Hong lou meng” zhongde zhanlue sixiang yu Zhongguo chuantongde junshi wenhua [Strategiczne koncepcje w powieści „Sen Czerwonego Pawilonu”, a tradycyjna chińska kultura militarna] - (opublikowana tylko wersja chińska)
ico word Wybory prezydenckie na Tajwanie w 2000 r. Problem jedności Chin i azjatyckiej drogi dochodzenia do demokracji
ico word
 Jiang Zemin 
ico word Religijność chińska: uwagi o innej cywilizacji
ico word
 „From False „Western Universalism” towards True „Universal Universalism”
ico word Procesy okcydentalizacji Chin oraz innych krajów Azji Wschodniej i ich stosunek do cywilizacji zachodniej

pdf ico Jednostka i władza w cywilizacji wschodnioazjatyckiej 
pdf ico Wprowadzenie: Azja Wschodnia po drugiej wojnie światowej i znaczenie przełomu lat 80. i 90. XX w. 
pdf ico Procesy transformacji w Chińskiej Republice Ludowej 
pdf ico Tajwan: Spory o status wyspy i procesy transformacji pod koniec XX w.
pdf ico Azja Wschodnia na przełomie XX i XXI w.; Studia i szkice, pod red. K. Gawlikowskiego i M. Ławacz, ISP PAN – Trio, Warszawa 2004, t. 1-2 - „Uwagi końcowe”
pdf ico Konfucjański model państwa w Chinach
pdf ico Dialogue among Civilisations as a New Challenge in the Era of Globalisation
pdf ico Prawa człowieka z perspektywy azjatyckiej
pdf ico Budowa systemu prawnego w ChRL i przemiany typu państwa w okresie reform
pdf ico The „Civilisation of Struggle” in the West and Appreciation of Harmony in East Asia: Philosophical and Social Implications of the Two Approaches
pdf ico The Western and the Confucian approaches to War
pdf ico Religijność wietnamska: kult duchów opiekuńczych wspólnoty wiejskiej a państwo
pdf ico W cieniu cerkiewnych kopuł: Rosja z różnych perspektyw
pdf ico Cechy szczególne rewolucji Xinhai i jej paradoksy 
pdf ico A New Period of the Mutual Rapprochement of the Western and Chinese civilizations: Towards a Common Appreciation of Harmony and Co-operation 
pdf ico Dialog międzykulturowy: „inspirująca koncepcja” czy konieczność? 
pdf ico Dr Li Zhisui, Prywatne życie przewodniczącego Mao 
pdf ico Nowe ujęcie przemian w Chinach współczesnych 
pdf ico ChRL a ruch „Solidarności” – dwie karty osobistych wspomnień z historii stosunków chińsko-polskich 
pdf ico Polskie wizje Europy 
pdf ico Międzynarodowa historia plakatu „Solidarności” 
pdf ico Procesy transformacji w ChRL: mity i realia 
pdf ico Procesy demontażu komunizmu w Chinach i w Polsce: mity i realia 
pdf ico Jednostka w tradycji konfucjańskiej
pdf ico Nation: A Mythological Being
pdf ico Chiny stawiają na miękki kapitalizm

Aktualności

Aktualności z Wrocławia 20-10-2020

Wystawy: Kryzys klimatyczny i Cieszyńskie portfolio

Kryzys klimatyczny to jeden z ważniejszych tematów ostatnich lat. Czy to my jesteśmy odpowiedzialni za zanieczyszczenie ziemi? Czy jesteśmy w stanie coś zmienić? Zapraszamy na wystawę, podczas której studenci Grafiki...

Czytaj więcej

Aktualności z Wrocławia 11-09-2020

Wystawa zdjęć „Dziady” prof. Michała Jakubowicza z Katedry Grafiki naszego Uniwersytetu

Zapraszamy do Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu, gdzie do 25 października 2020 r. będzie można obejrzeć wystawę zdjęć pt. „Dziady” autorstwa prof. Michała Jakubowicza z Katedry Grafiki Uniwersytetu SWPS. Wystawa...

Czytaj więcej

Blog Strefy Designu 10-06-2020

Wirtualny wernisaż: COVID vs. Ludzie

Zapraszamy do wirtualnej przestrzeni galerii Grafiki Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu. Podczas wernisażu online możemy zobaczyć 19 najciekawszych plakatów wybranych przez jury w ramach wyzwania projektowego „Ludzie przeciwko Covid-19”. Prace dające...

Czytaj więcej

Aktualności z Wrocławia 28-02-2020

Seminarium Wrocław ‘70 – Osieki ‘70

Zapraszamy na spotkanie z prof. Zbigniewem Makarewiczem, współorganizatorem historycznego Sympozjum Plastycznego Wrocław ‘70 i dr Agnieszką Popiel, popularyzatorką artystycznego dorobku Ludmiły Popiel i Jerzego Fedorowicza – współorganizatorów plenerów w Osiekach.

Czytaj więcej

Aktualności z Wrocławia 14-01-2020

Moskwa, której już nie ma – wystawa zdjęć Michaela Fleischera

Czy można przenieść się w czasie? Czy jest szansa zobaczyć miasto, którego już nie ma? Czy możliwe jest spotkanie z nietuzinkowymi artystami w tym samym miejscu i niemalże w jednej...

Czytaj więcej

Aktualności z Wrocławia 29-11-2019

I Forum Legal Design

Czy może istnieć jakikolwiek związek między prawem i designem? Nie tylko może, ale i istnieje! Wydaje się to niemożliwe: zawiłe zagadnienia prawne przedstawić w sposób przyjazny, intuicyjny i zrozumiały dla wszystkich...

Czytaj więcej

Wrocław 18-09-2019

„Grafika: portfolio” – wystawa prac studentów grafiki

O tym, że świat się zmienia, nie trzeba nikogo przekonywać. W odpowiedzi na tę zmianę pojęcie designu również poszerza swój zakres znaczeniowy. I nie może być inaczej z racji funkcji...

Czytaj więcej

HumanTech Meetings

Aktualności z Warszawy 14-03-2021

HumanTech Meetings: Cyborgizacja. Ile pozostanie człowieka w człowieku?

Coraz lepsza technologia pozwala nam budować inteligentne maszyny oraz różnego rodzaju protezy i implanty. Z kolei coraz lepsze poznawanie ludzkiego mózgu (atlasy mózgu) pozwalają zrozumieć jego złożoność. Integracja wiedzy z...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 10-12-2020

HumanTech Meetings: Cyberbezpieczeństwo. Budowanie odporności na wirusy cyfrowe oraz inne zagrożenia…

Z powodu pandemii nasze życie coraz bardziej zaczęło się przenosić do wirtualnego świata. Gwałtowny postęp technologiczny, mimo wielu zalet, niesie za sobą wiele nowych zagrożeń – czyhają one chociażby na...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 02-12-2020

HumanTech Meetings: Robot też człowiek? O interakcji człowieka z inteligentnymi maszynami

Do niedawna temat robotów pojawiał się tylko w filmach gatunku science fiction lub w kontekście udziału maszyn w produkcji przemysłowej. Teraz roboty coraz częściej są wykorzystywane w szpitalach, hotelach czy...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 25-11-2020

HumanTech Meetings: Wirtualna rzeczywistość naszych czasów

Coraz częściej uciekamy od prawdziwego świata, zanurzając się w wirtualną rzeczywistość dostępną w rozwiązaniach VR, AR czy MR. Wraz z rozwojem technologii immersyjnych zmieniają się narracje filmowe, człowiek coraz bardziej...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 19-10-2020

HumanTech Meetings: Wirtualna rzeczywistość (VR) w praktyce psychologicznej

Wirtualna rzeczywistość jest bez wątpienia technologią najczęściej wykorzystywaną przez psychologów – zarówno psychoterapeutów, jak i badaczy. VR umożliwia przeniesienie się na chwilę w zupełnie inny świat i doświadczenie określonych bodźców...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 17-12-2019

HumanTech Meetings: Śladami Big Data

Skarby, które kryją legendarne kopalnie króla Salomona bledną w porównaniu z bogactwem, które dostarczają korporacjom, rządom i różnym organizacjom cyfrowe zasoby informacji Big Data. Każde kliknięcie w sieci pozostawia niezatarty...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 11-12-2019

Humantech Meetings: Technologiczne i etyczne aspekty sztucznej inteligencji

Rozwiązania w obszarze sztucznej inteligencji wydają się tajemnicze, choć jednocześnie wzbudzają podziw i obawy. Dlatego warto poznawać tę tematykę. Podczas kolejnego spotkania HumanTech Meetings będzie okazja dowiedzieć się czym jest...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 29-11-2019

Humantech Meetings: AI and Digital Age

Żyjemy w czasach, gdy Alexa i Siri zarządzają naszymi domami, a komórka może połączyć się z lodówką. Sztuczna Inteligencja (AI), jak każda technologia, niesie ze sobą korzyści, jak i zagrożenia...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 10-10-2019

HumanTech Meetings: antropologia i UX design

Na przestrzeni ostatnich 50 lat doświadczamy gwałtownych zmian technologicznych, które wpływają na społeczeństwo. Z jednej strony innowacyjne rowiazania podnoszą standard naszego życia, z drugiej strony możliwości, jakie otwierają przed nami...

Czytaj więcej

Materiały Katedry Studiów Azjatyckich

Zakład Studiów Azjatyckich 20-01-2019

Pokaz filmu w Ambasadzie ChRL

13 grudnia 2018 roku ambasada ChRL zaprosiła studentów naszej uczelni kierunku Studiów Azjatyckich oraz anglistyki z językiem chińskim na pokaz filmu w Ambasadzie. Był to film chiński z 2015 roku...

Czytaj więcej

Zakład Studiów Azjatyckich 20-01-2019

“20 Once Again” jest to Chińska komedia z 2015 roku

“20 Once Again” jest to Chińska komedia z 2015 roku. Reżyserem jest względnie młody, bo 37 letni, Leste Chen. Udało mu się całkowicie wykorzystać potencjał filmu i dodać do komedii głębię...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 06-06-2016

Zapomniane karty z historii najnowszych stosunków polsko-chińskich

Choć Polska  leży daleko od Chin nasze związki wzajemne były o wiele bardziej znaczące dla Polski niż można by sądzić. W związku z planowaną wizytą Prezydenta ChRL Xi Jinpinga w...

Czytaj więcej

Zakład Studiów Azjatyckich 04-06-2016

Charakter i dynamika „reform Deng Xiaopinga”

Przemiany zachodzące w Chinach od końca lat 70. XX w., umownie określane zazwyczaj jako „reformy Deng Xiaopinga”, doprowadziły do bardzo szybkiego rozwoju gospodarczego tego kraju i jego modernizacji w skali...

Czytaj więcej

Zakład Studiów Azjatyckich 04-06-2016

Rok 1956: Chiny a polski Październik

25 lutego 1956 roku I sekretarz Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, Nikita Chruszczow na XX zjeździe tej partii wygłosił swój bulwersujący tajny referat o działalności Stalina. Bezpośrednio nie odnosił...

Czytaj więcej

Zakład Studiów Azjatyckich 02-06-2016

Miejsce Chin w bloku komunistycznym przed Październikiem 1956 roku

Perspektywa sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od wydarzeń październikowych w Polsce pozwala z dużym prawdopodobieństwem zrekonstruować stanowisko przywódców chińskich wobec wydarzeń, jakie miały miejsce w relacjach polsko-sowieckich przed i bezpośrednio po...

Czytaj więcej

Zakład Studiów Azjatyckich 02-06-2016

Nowa polityka zagraniczna prezydenta Chin Xi Jinpinga

W współczesnym świecie wstrząsanym kryzysem gospodarczym, konfliktami i napięciami, stale rośnie rola regionu Azji i Pacyfiku. Dostrzegalna jest też coraz istotniejsza rola Chin jako mocarstwa wpływającego na kształt sytuacji w...

Czytaj więcej

Zakład Studiów Azjatyckich 01-06-2016

ChRL a ruch reform w Polsce: z historii stosunków chińsko-polskich

Choć Polska leży daleko od Chin nasze związki wzajemne były o wiele bardziej znaczące dla Polski niż można by sądzić. W związku z planowaną wizytą Prezydenta ChRL Xi Jinpinga w...

Czytaj więcej