Odporne siostrzeństwo– rdzenne kobiety w Indonezji i ich adaptacja do zmian klimatu
Celem projektu dr Katarzyny M. Głąb jest zbadanie siostrzeńskich strategii adaptacyjnych wobec zmian klimatycznych wśród rdzennych mieszkanek Indonezji.
Projekt wpisuje się w cel nr 13 (działania w dziedzinie klimatu) spośród 17 celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ).
Numer projektu: 2024/55/D/HS3/02444, konkurs SONATA 20 Narodowego Centrum Nauki
Założenia projektu
Projekt zakłada, że kobiety z ludności rdzennej pełnią istotną, choć często niedocenianą rolę w adaptacji do zmian klimatycznych. Kluczowym założeniem jest koncepcja wielogatunkowego siostrzeństwa, które obejmuje nie tylko relacje międzyludzkie, lecz także więzi z nieludzkimi aktorami, podkreślając ich wzajemną współzależność. Projekt koncentruje się na analizie rdzennych kosmologii, codziennych praktyk adaptacyjnych oraz międzypokoleniowego przekazu wiedzy.
Zmiana klimatu nie jest jedynie wyzwaniem ekologicznym, lecz również poważnym kryzysem społecznym i kulturowym, który szczególnie dotkliwie odczuwają społeczności wrażliwe. Kobiety z ludności rdzennej, pełniące często kluczowe, lecz niedoceniane role w zarządzaniu środowiskiem, stoją na pierwszej linii tego globalnego wyzwania. Projekt ukazuje ich kluczowy wkład poprzez analizę sposobów, za pomocą których kobiety rdzenne aktywnie tworzą strategie adaptacyjne oparte na wielogatunkowym siostrzeństwie – inkluzywnych relacjach przekraczających więzi ludzkie, opartych na ekologicznej współzależności oraz wzajemnej odporności.
Metodologia
Projekt ma charakter interdyscyplinarny. Łączy jakościowe oraz ilościowe techniki badawcze. Wykorzystuje podejście etnograficzne, obejmujące obserwacje uczestniczące, pogłębione wywiady narracyjne, historie mówione oraz etnografię wizualną. Badania terenowe będą prowadzone na trzech wyspach w indonezyjskiej prowincji Nusa Tenggara Timur (Sumba, Timor oraz Rote).
Użyteczność wyników
Wyniki badań dostarczą cennych informacji dla lokalnych społeczności, organizacji pozarządowych, a także decydentów politycznych, umożliwiając skuteczniejsze planowanie i wdrażanie strategii adaptacyjnych uwzględniających perspektywę kobiet rdzennych i więź więcej-niż-ludzką (more-than-human). Projekt przyczyni się również do rozwoju dyskursu naukowego dotyczącego sprawiedliwości wielogatunkowej, integrując innowacyjne podejścia do adaptacji klimatycznej.