Wybierz kategorię wyszukiwania

Studia

Formularz wyszukiwania na belce: Studia

lokalizacja:
poziom studiów:
obszar tematyczny:
zajęcia realizowane:
forma zajęć:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Szkolenia i kursy

Formularz wyszukiwania na belce: Szkolenia

lokalizacja:
obszar tematyczny:
forma:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Badania i projekty

Formularz wyszukiwania na belce: Badania i projekty

lokalizacja:
jednostka badawcza:
typ:
dyscyplina:
status:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Naukowcy

Formularz wyszukiwania na belce: Nasi naukowcy

lokalizacja:
dyscyplina:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Wydarzenia

Formularz wyszukiwania na belce: Wydarzenia

typ:
lokalizacja:

Kontakty

lokalizacja:
kategoria:

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukałeś zawsze możesz wpisać szukane słowo lub frazę poniżej

Szukasz czegoś zupełnie innego? Sprawdź, może się gdzieś ukryło na naszej stronie

Szukasz czegoś zupełnie innego? Sprawdź, może się ukryło gdzieś na naszej stronie!

Sprawdź nasze rozbudowane narządzie do wyszukiwania.

Szukaj w konkretnych kategoriach - oszczędzaj swój czas.

Uniwersytet SWPS - Logo
Wpływ reguł wyborczych na jakość demokracji lokalnej w Polsce
naukowo-badawczy
zakończony

Wpływ reguł wyborczych na jakość demokracji lokalnej w Polsce

kierownik projektu
prof. dr hab.
Radosław Markowski

politolog i socjolog, stały komentator życia politycznego

zobacz biogram
wartość projektu: 331 500 PLN
organizacja finansująca: Narodowe Centrum Nauki
dyscyplina: nauki o polityce i administracji
lokalizacja: Warszawa
okres realizacji: 20142015201620172018

 

projekt naukowy

Wpływ reguł wyborczych na jakość demokracji lokalnej w Polsce

 

 

 

Jednostka realizująca UNI SWPS warszawa
Kwota dofinansowania331 500 PLN
Jednostka finansująca NCN

Okres realizacji projektu: 2014–2018


Światowa politologia niezmiennie interesuje się wpływem instytucji na ludzkie postawy i zachowania. Wybory samorządowe przeprowadzone w Polsce w 2014 roku, poprzez zastosowanie różnych reguł wyborczych w bardzo zbliżonych do siebie jednostkach samorządu terytorialnego, stworzyły wyjątkową okazję do przetestowania fundamentalnych kwestii związanych ze sposobem oddziaływania politycznych instytucji w perspektywie krótko- i długoterminowej. 

Wyniki badania posłużą międzynarodowej społeczności akademickiej jako obowiązkowy punkt referencyjny. Mogą mieć również bardzo duży wpływ na projektowanie regulacji wyborczych oraz sposób, w jaki politycy i badacze polityki oceniać będą poszczególne reguły gry wyborczej.

Założenia projektu

Podstawowym celem badań było sprawdzenie wpływu wprowadzenia nowej ordynacji wyborczej na szczeblu samorządowym. W 2011 roku polski ustawodawca wprowadził rozróżnienie na gminy miejskie będące na prawach powiatu oraz gminy miejskie nieposiadające takiego statusu (Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – „Kodeks Wyborczy”). W wyniku tego podziału w tych pierwszych rady miejskie będą wybierane zgodnie z regułą większościową (jednomandatowe okręgi wyborcze). W tych drugich natomiast radni będą wybierani w systemie proporcjonalnym z list kandydatów w okręgach wielomandatowych.

Dana sytuacja stworzyła niepowtarzalną możliwość oceny wpływu układu instytucjonalnego (reguł wyborczych) w sposób quasieksperymentalny. Zespół pod kierownictwem prof. Radosława Markowskiego zbadał wpływ tych de facto przypadkowo wprowadzonych zmian w regułach wyborczych na szereg zjawisk, które powszechnie postrzegane są jako kluczowe dla oceny jakości współczesnych demokracji i efektywności rządzenia.

Analizie poddano wpływ typu ordynacji wyborczej na:

  • skład wybranych rad i sposób ich funkcjonowania,
  • partycypację wyborczą,
  • poziom sprawstwa politycznego (political efficacy),
  • poziom współuczestnictwa obywateli w procesach zarządzania publicznego.

Zespół badawczy

Michał Kotnarowski
Etatowy
Nie
Biogram
Nie
Imię i nazwisko
Michał Kotnarowski
Instytut
Centrum Studiów nad Demokracją
Tytuł
dr
dr Michał Kotnarowskisocjolog, asystent w Instytucie Studiów Politycznych PAN, zajmuje się metodologią badań społecznych, zastosowaniami metod ilościowych oraz analizą zachowań wyborczych
Kwiatkowska, Agnieszka
Etatowy
Tak
Biogram
Tak
Tytuł
dr
Imię i nazwisko
Agnieszka Kwiatkowska
Miasto
warszawa
Dyscyplina
nauki-socjologiczne
Specjalizacja
Socjolog, politolog
Stanowisko
adiunkt
Funkcja w Instytucie
{"funkcja-w-instytucie0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Instytut Nauk Spo\u0142ecznych","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja w Centrum
{"funkcja-w-centrum0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"M\u0142odzi w Centrum Lab","Nazwa odmieniona":""},"funkcja-w-centrum1":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Centrum Studi\u00f3w nad Demokracj\u0105","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja na Wydziale
{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Nauk Spo\u0142ecznych w Warszawie","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja w Katedrze
{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Katedra Studi\u00f3w Spo\u0142ecznych","Nazwa odmieniona":""}}
Wydział
Array
Instytut
Array
dr Agnieszka Kwiatkowskasocjolog, bada zachowania wyborcze, preferencje polityczne i przemiany wartości
Lyubashenko, Igor
Etatowy
Tak
Biogram
Tak
Tytuł
dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS
Imię i nazwisko
Igor Lyubashenko
Miasto
warszawa
Dyscyplina
nauki-o-polityce-i-administracji
Specjalizacja
Politolog
Stanowisko
profesor uczelni
Funkcja w Instytucie
{"funkcja-w-instytucie0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Instytut Nauk Spo\u0142ecznych","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja na Wydziale
{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Nauk Spo\u0142ecznych w Warszawie","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja w Katedrze
{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Katedra Studi\u00f3w Spo\u0142ecznych","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja w Centrum
{"funkcja-w-centrum0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Centrum Studi\u00f3w nad Demokracj\u0105","Nazwa odmieniona":""}}
Wydział
Array
Instytut
Array
dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS Igor Lyubashenkopolitolog, interesuje się szeroko rozumianą problematyką transformacji w krajach postkomunistycznych

Wyniki projektu

Niski poziom wiedzy obywateli o zmianie prawa wyborczego

Eksperymentalny schemat badania dawał możliwość zebrania danych odpowiednich do testowania hipotez o „mechanicznym” i „psychologicznym” wpływie zmiany prawa wyborczego na system polityczny, na zachowania obywateli, a także na zachowania polityków (samorządowców). Niestety analizy empiryczne ukazały obraz systemu, którego obywatele potrafią nie zauważyć kluczowej fundamentalnej zmiany prawa wyborczego. To niesłychanie ważne, gdyż prawa wyborcze i ich zmiana mają sens tylko o tyle, o ile obywatele są w stanie ‘korzystać’ z odmienności ich cech. Na pytanie o to, jaka ordynacja w danym mieście obowiązuje, zdecydowana większość badanych odpowiadała, że nie wie, lub błędnie ją identyfikowała. W konsekwencji analiza zebranych danych nie pozwoliła w pełni na pomiar wpływu zmienionego prawa wyborczego na zachowania wyborców.

Poczucie politycznego sprawstwa

Badanie umożliwiło jednak zaproponowanie szeregu uogólniających wniosków odnośnie drugiego ważnego obszaru badawczy projektu, dotyczącego poczucia politycznego sprawstwa. Po pierwsze owo poczucie sprawstwa jest determinowane głównie czynnikami uniwersalnie uznawanymi za takowe przez współczesną politologię, w tym przez ordynację większościową. Po drugie odnotowano silną zależność między partycypacją wyborczą a owym poczuciem politycznego sprawstwa. Po trzecie zależy ono silnie od poziomu zakorzenienia społecznego jednostek w środowisku ich zamieszkiwania oraz ich aktywnością publiczną. Po czwarte poziom poczucia sprawstwa różnicuje wizje przedstawicielstwa politycznego (rola delegata vs. powiernika). Najważniejszy wynik potwierdza teoretyczne oczekiwania, że w miejscowościach, gdzie stosowana jest ordynacja proporcjonalna – wraz ze wzrostem poczucia sprawstwa – rośnie wsparcie dla wizji przedstawiciela jako powiernika. W końcu, po piąte, oczekiwanie by przedstawiciele byli podobni ‘społecznie’ (wg cech społeczno-demograficznych) do wyborców jest wyższe w miejscowościach o ordynacji JOW i rośnie w nich wraz ze wzrostem poziomu poczucia politycznego sprawstwa.

Podsumowanie wyników

Uzyskane wyniki można podzielić na spodziewane i niespodziewane, a także na takie, które z punktu widzenia wymogów należycie, prawidłowo działającej demokracji można określić jako pozytywne bądź negatywne. Jako spodziewane i pozytywne można zaklasyfikować te, które opisują związki między partycypacją wyborczą Polaków a ich poczuciem sprawstwa w polityce, czy też te, które przekonują nas o silnym związku kompetencji politycznych i szerzej wykształcenia z trafnym rozumieniem roli przedstawicielskiej czy poczucia zdolności do wpływania na politykę. Za poniekąd spodziewane, lecz dalece negatywne należy uznać dane wskazujące na bardzo niską wiedzę Polaków o obowiązującym prawie wyborczym i jego zmianach.

Badania nie udzieliły jednoznacznej odpowiedzi na pytania dotyczące wpływu ordynacji wyborczej na wizje przedstawicielstwa oraz poczucia politycznego sprawstwa. Wynika to jednak – jak się zdaje – ze zbyt krótkiego czasu poddanego analizie. Wszak obywatele potrzebują czasu i codziennych doświadczeń z funkcjonowaniem instytucji. A nowo wprowadzane instytucje polityczne powinny być trwałe na tyle, by ludzie mogli się z nimi zaznajomić i zaakceptować lub odrzucić.

W 2014 roku zespół Centrum Badań nad Demokracją opublikował pierwszy w kraju Demokratyczny Audyt Polski.