Obserwatorium Praktyk Medialnych
Instytut Nauk Humanistycznych
Obserwatorium Praktyk Medialnych (OPM) to interdyscyplinarne centrum badawczo-wdrożeniowe, którego misją jest dostarczanie rzetelnej i opartej na dowodach naukowych (evidence-based) wiedzy o współczesnych praktykach medialnych. W naszych działaniach przyglądamy się temu, co robimy w mediach cyfrowych i jak nowe technologie – a także to, jak o nich rozmawiamy i co o nich myślimy – kształtują nasze życie codzienne. Szczególnie interesuje nas problematyka cyfrowego dorastania, czyli to, w jaki sposób dzieci, młodzież i towarzyszący im dorośli funkcjonują w środowisku cyfrowym.

Działalność Centrum
Centrum powstało w odpowiedzi na pogłębiającą się polaryzację debaty na temat wpływu internetu i mediów cyfrowych na współczesne życie społeczne – zwłaszcza w kontekście młodych osób. Narracje obecne w debacie publicznej z reguły bazują bowiem na stereotypach, uproszczeniach i emocjonalnych ocenach. Często kształtują je też pseudo- i paranaukowe doniesienia.
Działalność Obserwatorium Praktyk Medialnych ma zatem stanowić przeciwwagę dla tego spłyconego przekazu. W naszych projektach chcemy przesunąć punkt ciężkości i zamiast czarno-białych diagnoz proponować zdecydowanie bardziej zniuansowane spojrzenie uwzględniające wielowymiarowość naszych relacji z technologią.
Kluczowym wyróżnikiem Centrum jest splot kompetencji i synergia interdyscyplinarnego zespołu. Łączymy bowiem wiedzę kulturową, społeczną i psychologiczną, dzięki czemu możemy przyglądać się funkcjonowaniu człowieka w środowisku cyfrowym z wielu różnych perspektyw. Podejście to pozwala nam również zestawiać analizę dominujących narracji o technologii z empatycznym zrozumieniem codziennych doświadczeń ludzi korzystających z sieci, a w konsekwencji – projektować skuteczne interwencje wspierające m.in. ich dobrostan, odporność i kompetencje cyfrowe.
Obszary działań Obserwatorium Praktyk Medialnych USWPS
Zapraszamy do zapoznania się w kluczowymi obszarami działania Centrum:
- Badania naukowe: Centrum prowadzi interdyscyplinarne badania empiryczne dotyczące różnych aspektów codziennych doświadczeń uczestników i uczestniczek życia cyfrowego. Działania te koncentrują się na analizie praktyk i relacji, jakie dzieci, młodzież czy dorośli tworzą z technologią. Analizujemy także narracje i przekazy medialne, które kształtują społeczne wyobrażenia o tych zjawiskach.
- Ekspertyza i doradztwo: Interdyscyplinarny profil zespołu OPM pozwala skutecznie wspierać biznes i organizacje pozarządowe wszędzie tam, gdzie technologia przenika do codziennego życia. Eksperci i ekspertki centrum to naukowcy łączący pracę badawczą z bogatym doświadczeniem praktycznym. Organizacjom, z którymi pracujemy, towarzyszymy na każdym etapie działań – od konceptualizacji i empatycznego rozpoznania potrzeb przyszłych użytkowników i użytkowniczek, poprzez warsztaty projektowe i pilotażowe wdrożenia, aż po ewaluację rozwiązań i tworzenie strategii komunikacyjnej.
- Działania B+R: OPM angażuje się w projekty badawczo-rozwojowe jako partner merytoryczny, wnosząc do nich unikalną wiedzę ekspercką z zakresu nauk humanistycznych i społecznych. Umiejętność łączenia najnowszych teorii naukowych i metod badawczych z wrażliwością na codzienne doświadczenie człowieka korzystającego z technologii pozwala nam skutecznie wspierać zespoły R&D w tworzeniu nowych rozwiązań – rozwiązań, które działają tak jak powinny – nie tylko w laboratorium, lecz także w życiu.
- Kształtowanie debaty publicznej: Działania OPM koncentrują się także na analizie języka i przekazów medialnych, które często kształtują nasze wyobrażenia o internecie i nowych technologiach. Identyfikujemy obiegowe mity i uproszczenia dominujące w debacie publicznej (debunking), zastępując je rzetelną interpretacją faktów. W ten sposób dostarczamy wiedzy pozwalającej lepiej zrozumieć złożoność współczesnych praktyk i zjawisk cyfrowych.
- Popularyczacja i edukacja: Centrum prowadzi również działania popularyzatorskie oparte na empatycznym zrozumieniu codziennych praktyk medialnych, dążąc w nich do podniesienia jakości debaty o mediach i cyfrowym dorastaniu. W tym celu projektujemy i organizujemy debaty, szkolenia, warsztaty, a także różnego rodzaju formaty edukacyjne. Ich celem jest nie tylko kształtowanie świadomych nawyków i budowanie odporności psychicznej, ale też analiza narracji i uproszczeń, które wpływają na nasz sposób myślenia o technologii. Dzięki temu dostarczamy wiedzy niezbędnej do krytycznego i refleksyjnego uczestnictwa w życiu online.
Potencjał badawczy Obserwatorium Praktyk Medialnych wzmacniamy dzięki ścisłej współpracy z Centrum Badań nad Bullyingiem (kierowanym przez dr hab. Małgorzatę Wójcik, prof. Uniwersytetu SWPS) oraz StresLabem: Centrum Badań nad Stresem (kierowanym przez dr hab. Ewelinę Smoktunowicz, prof. Uniwersytetu SWPS).
Nasz
zespół
Kierownik Centrum
medioznawca, specjalizuje się w problematyce cyfrowego dorastania i praktyk medialnych młodych osób
-
Bielecki, MaksymilianEtatowyTakBiogramTakTytułdrImię i nazwiskoMaksymilian BieleckiEmailTen adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.MiastowarszawaDyscyplinapsychologiaSpecjalizacjaPsycholog, neurokognitywistaStanowiskoadiunktFunkcja w Instytucie{"funkcja-w-instytucie0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Instytut Psychologii","Nazwa odmieniona":""}}Funkcja na Wydziale{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Projektowania w Warszawie","Nazwa odmieniona":""},"funkcja-na-wydziale1":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Otwarta pracownia sztucznej inteligencji","Nazwa odmieniona":""}}Funkcja w Centrum{"funkcja-w-centrum0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Centrum Innowacji Spo\u0142ecznych i Ekonomicznych HumanTech","Nazwa odmieniona":""},"funkcja-w-centrum1":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Obserwatorium Praktyk Medialnych","Nazwa odmieniona":""}}Funkcja w Katedrze{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Zak\u0142ad Sztucznej Inteligencji","Nazwa odmieniona":""}}Opis kierunku: tytuł sekcjiO kierunkuObszar zainteresowaniaArrayWydziałArraydr Maksymilian Bieleckipsycholog, neurokognitywistaInstytutArray -
Śniegulska, MagdalenaEtatowyTakBiogramTakTytułdrImię i nazwiskoMagdalena ŚniegulskaEmailTen adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.MiastowarszawaDyscyplinapsychologiaSpecjalizacjapsycholożka, psychoterapeutka, dydaktykStanowiskoadiunktFunkcja na Wydziale{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Psychologii w Warszawie","Nazwa odmieniona":""}}Funkcja w Katedrze{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Katedra Psychologii Poznawczej, Rozwoju i Edukacji","Nazwa odmieniona":""}}Obszar zainteresowaniapsychologia-dzieciecaFunkcja w Centrum{"funkcja-w-centrum0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Obserwatorium Praktyk Medialnych","Nazwa odmieniona":""}}Opis kierunku: tytuł sekcjiO kierunkuWydziałArrayInstytutObserwatorium Praktyk Medialnychdr Magdalena Śniegulskapsycholożka, psychoterapeutka, dydaktykFunkcja w Instytucie[]
Współpracownicy i współpracowniczki
Wsparcie merytoryczne i współpraca projektowa
Inicjatywy
i projekty
Obserwatorium Praktyk Medialnych realizuje projekty badawcze, badawczo-rozwojowe (B+R) oraz wdrożeniowe, współpracując z partnerami krajowymi i zagranicznymi. Angażujemy się też w działalność publikacyjną, konferencyjną oraz popularyzatorską, włączając wyniki naszych analiz do debaty publicznej.
Analiza polskiej debaty o wpływie internetu i mediów cyfrowych na młode osoby
Projekt koncentruje się na analizie polskiej debaty publicznej dotyczącej wpływu internetu i mediów cyfrowych na dzieci i młodzież. Jego centralnym założeniem jest teza, że obecny dyskurs jest silnie spolaryzowany i zdominowany przez uproszczenia, metafory maladyczne, quasi-neuronaukowe wyjaśnienia oraz mechanizmy charakterystyczne dla zjawiska paniki moralnej. Badanie ma zatem na celu rozpoznanie dominujących narracji, metafor i ram interpretacyjnych, które kształtują społeczne wyobrażenia o cyfrowym dorastaniu.
- Kierownik projektu: dr Karol Jachymek
- Okres realizacji: 2025-2026
Opracowanie systemu do tworzenia nieliniowych gier RPG w silniku Unreal Engine 5
System umożliwi tworzenie spójnych psychologicznie postaci, których decyzje będą odzwierciedlały ich implikowaną psychikę, w oparciu o badania z zakresu groznawstwa, psychologii oraz technologii AI (LLM).
Celem projektu, realizowanego we współpracy ze studiem Sundog, jest stworzenie technologii pozwalającej na kreowanie wiarygodnych psychologicznie postaci w grach wideo. Powstające rozwiązanie posłuży do produkcji gry RPG będącej adaptacją powieści „Anna In w grobowcach świata” noblistki Olgi Tokarczuk. Za prace badawczo-rozwojowe po stronie Uniwersytetu SWPS odpowiada zespół pod kierownictwem dr. Maksymiliana Bieleckiego. W realizację działań zaangażowana jest również Katedra Sztucznej Inteligencji Politechniki Wrocławskiej.
Projekt finansowany jest w ramach Ścieżki SMART ze środków Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).
„Z nosem w smartfonie. Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić?”
W ostatnich latach coraz bardziej widać rosnący udział technologii w naszym codziennym życiu. W książce „Z nosem w smartfonie. Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić?” dr Karol Jachymek opowiada o współczesnej kulturze cyfrowej młodego pokolenia. Autor zachęca do empatycznego podejścia do korzystania z internetu przez młodzież, przekonując, że technologia może stanowić wsparcie w procesie rozwoju, pod warunkiem, że jest właściwie wykorzystywana.
- Autor: Karol Jachymek
- Wydawnictwo: Agora
- Warszawa, 2024 r.