Prawo w podzielonym świecie – Zimowa Szkoła ERUA na Cyprze
Jesienią 2025 roku osoby studiujące oraz wykładowcy i wykładowczynie z czterech uniwersytetów członkowskich ERUA, uczestniczyli w wyjątkowym projekcie edukacyjnym – Szkole Zimowej „Sporne Terytoria i Środki Prawne w Międzynarodowym Prawie Publicznym” [Contested Territories and Legal Remedies in Public International Law]. Ten intensywny kurs miał charakter fakultetu i łączył teorię prawa międzynarodowego z praktycznym doświadczeniem pracy w środowisku międzykulturowym. Szkoła Zimowa została zorganizowana przez Uniwersytet SWPS we współpracy z Uniwersytetem im. Mykolasa Romerisa z Litwy, Europejskim Uniwersytetem Viadrina z Niemiec oraz Uniwersytetem w Maceracie z Włoch.
Pomysł z pasji i doświadczenia
Inicjatorem, głównym organizatorem merytorycznym i koordynatorem całego przedsięwzięcia był dr Tomasz Lewandowski z Wydziału Psychologii i Prawa w Poznaniu, który wcześniej współtworzył m.in. Szkołę Letnią poświęconą prawu do zdrowia psychicznego [The Right to Mental Health] i inne programy w ramach ERUA. Dr Lewandowski odpowiadał nie tylko za koncepcję akademicką, dobór wykładowców i tematów, ale również – jak żartobliwie określają uczestnicy – za całą stronę „turystyczno-edukacyjną”: wybór lokalizacji, tras terenowych i spotkań w miejscach, które pozwalają zrozumieć prawo poprzez doświadczenie. Jak podkreśla organizator, pomysł na tego typu szkoły wynika z przekonania, że:
„Prawo trzeba zobaczyć w działaniu. Żeby zrozumieć skutki przepisów międzynarodowych, warto stanąć w miejscu, gdzie te przepisy naprawdę mają znaczenie — na granicy, w strefie konfliktu, wśród ludzi, którzy żyją w realiach podzielonego świata.”
Międzynarodowy program – nauka prawa przez działanie
Szkoła Zimowa ERUA odbyła się w dwóch etapach:
- Moduł online (październik 2025 r.), podczas którego uczestnicy poznali podstawowe koncepcje prawa międzynarodowego publicznego dotyczące praw człowieka i odpowiedzialności państw, takie jak:
- Sportne terytoria a samostanowienie (wykładowca dr Tomasz Lewandowski, Uniwersytet SWPS, Polska)
- Prawodawstwo dt. Praw Człowieka w strefach konfliktu (wykładowczyni Ines Frikech Laraki, Europejski Uniwersytet Viadrina, Niemcy)
- Prawo pracy a odpowiedzialność państwa (wykładowca profesor Justinas Žilinskas, Uniwersytet im. Mikolasa Romerisa, Litwa)
- Zasada róności i niedyskryminacji w podzielonych społeczeństwach (wykładowczyni profesor Rachele Marconi, Uniwersytet w Maceracie, Włochy).
- Moduł stacjonarny na Cyprze (listopada 2025 r.), obejmujący warsztaty, symulacje i wizyty studyjne w unikalnych warunkach podzielonej wyspy, jaką jest Cypr. Osoby uczestniczące – studenci prawa i psychologii z Polski, Niemiec, Włoch i Litwy – pracowali w międzynarodowych zespołach, tworząc wspólne analizy przypadków i raporty polityczne. Mieli również okazję uczestniczyć w następujących aktywnościach:
- Warsztat na Neapolis University Pafos – Human Rights Observatory, gdzie poznali kluczowe pojęcia prawne i zapoznali się grupowymi zadaniami takimi, jak mapa konfliktu i memorandum polityczne,
- Warsztaty „Prawa człowieka i efektywna kontrola” (Human Rights and Effective Control workshop), obejmujące mini-symulację rozprawy sądowej, inspirowanej orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC),
- Wycieczka z przwodnikiem po Nikozji, ostatniej podzielonej stolicy w Europie, która obejmowała wizyty po obu stronach tzw. Zielonej Linii oraz instruktarz w Kwaterze Głównej misji pokojowej ONZ (UNFICYP Headquarters) i na Starym Lotnisku w Nikozji (Old Nicosia Airport),
- Wykłady na Uniwersytecie Neapolis w Pafos – Obserwatorium Praw Człowieka (Neapolis University Pafos – Human Rights Observatory), w tym dyskusja na temat „Praw Człowieka we współczesnych warunkach konfliktu i prawa UE dotyczącego sztucznej inteligencji” (Human Rights in Contemporary Conflict Settings and the EU Artificial Intelligence Act),
- Badania terenowe w Famaguście i Varoshy, dotyczące dziedzictwia kulturowego, restytucji mienia i zarządzaniu postkonfliktowym,
- Końcowa symulacja rozprawy przed panelem ETPC, podczas której studenci i studentki przedstawiali swoje argumenty w fikcyjnej sprawie dotyczącej wysiedlenia i praw własności.
Uniwersytet SWPS w ERUA – złoty bilet do Europy akademickiej
Członkostwo Uniwersytetu SWPS w European Reform University Alliance (ERUA) to ogromna wartość dla osób studiujących i kadry dydaktycznej naszego uniwersytetu. ERUA skupia uczelnie z różnych części Europy – które wspólnie tworzą nową wizję zreformowanego, otwartego i zaangażowanego społecznie uniwersytetu europejskiego. Dzięki sojuszowi, Uniwersytet SWPS uczestniczy w międzynarodowych projektach dydaktycznych i badawczych, oferuje studentom mobilności krótkoterminowe (takie jak Blended Intensive Programs czy Szkoły Letnie i Zimowe) oraz dostęp do programów prowadzonych wspólnie z partnerami z Niemiec, Włoch, Francji, Bułgarii, Hiszpanii, Grecji czy Litwy. Jak podkreśla dr Lewandowski:
„ERUA to złoto. Daje nam dostęp do wspólnych zasobów, kontaktów, wykładowców, laboratoriów idei. To realny sposób, by nasi studenci – bez wyjazdu na cały semestr – mogli zanurzyć się w europejskim świecie akademickim i zobaczyć, jak działa prawo, psychologia i polityka w praktyce.”
Dlaczego to ważne?
Międzynarodowe Intensywne Szkoły, takie jak ta na Cyprze, to nie tylko nauka. To przede wszystkim doświadczenie współpracy, różnorodności i krytycznego myślenia – umiejętności kluczowe dla nowoczesnych prawników, psychologów i liderów społecznych. Studenci i studentki uczą się nie tylko przepisów, ale także tego, jak prawo funkcjonuje w realnych kontekstach kulturowych i społecznych.
W efekcie Uniwersytet SWPS staje się nie tylko uczestnikiem, ale aktywnym współtwórcą nowej edukacyjnej mapy Europy, w której interdyscyplinarność, mobilność i otwartość są fundamentem jakości kształcenia.
Uniwersytety członkowskie sojuszu ERUA
Dofinansowanie
Zobacz inne aktualności
