Demokracja w praktyce: Wspólna konferencja USWPS i EUV
Współpraca akademicka i dialog ze społeczeństwem obywatelskim stały się fundamentem wyjątkowego wydarzenia na pograniczu polsko-niemieckim. W dniach 23–24 kwietnia 2026 r. we Frankfurcie nad Odrą i Słubicach odbyła się międzynarodowa konferencja „Doing Democracy: Connecting Academia and Civil Society Across Borders” [Demokracja w Praktyce – Łączenie nauki i społeczeństwa obywatelskiego ponad granicami], której współorganizatorami były Uniwersytet SWPS (USWPS) oraz Europejskiego Uniwersytetu Viadrina (EUV).
Dobre sąsiedztwo i przyjazna współpraca
Konferencja „Doing Democracy”, zrealizowana w ramach sojuszu European Reform University Alliance (ERUA) przy współpracy z Uniwersytetem Egejskim (Grecja), uzyskało dofinansowanie m.in. z Ministerstwa Finansów i Spraw Europejskich Brandenburgii (MdFE) oraz Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Wydarzenie zgromadziło uczestników wokół kluczowych pytań o odporność współczesnej demokracji oraz wyzwania i zagrożenia, przed którymi stoi ona w dobie dezinformacji.
Przedsięwzięcie wpisało się w obchody 35-lecia Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy między Polską a Niemcami. Szczególny wymiar spotkaniu nadała jego lokalizacja – obrady toczyły się po obu stronach Odry, co pozwoliło uczestnikom doświadczyć transgranicznej współpracy w praktyce i porównać funkcjonowanie obu miast.
O kondycji współczesnej demokracji
W debacie nad kondycją i odpornością współczesnej demokracji wzięli udział wybitni eksperci:
- prof. Radosław Markowski – politolog specjalizujący się w badaniach nad zachowaniami wyborczymi, Centrum Studiów nad Demokracją, Uniwersytet SWPS;
- prof. Gesine Schwan – politolożka, była rektorka EUV oraz kandydatka na urząd prezydenta Niemiec, od lat zaangażowana w dialog polsko-niemiecki;
- Dr. Anne Holper, Współkierowniczka Centrum Mediacji Pokojowej, Instytut Zarządzania Konfliktem, Uniwersytet Europejski Viadrina;
- Dr. Anja Hennig, Instytu Studiów Europejskich, Uniwersytet Europejski Viadrina;
- Krzysztof Izdebski z Fundacji Batorego.
Obok uznanych badaczy, w konferencji aktywnie uczestniczyli studenci z Uniwersytetu SWPS z Koła Naukowego Badań nad Życiem Publicznym (Michał Grzębowski, Zofia Kwiatkowska, Zofia Ekiert i Maria Zarzecka) oraz doktorant Artur Koldomasov, który pełnił rolę współorganizatora i moderatora panelu „Future Lab".
Praktyczne doświadczenie
Kluczowym elementem konferencji była jej warsztatowa formuła, polegająca na pracy w międzynarodowych grupach tematycznych. Przedstawiciele USWPS zaangażowali się w analizę wyzwań w następujących obszarach:
- młodzież i edukacja obywatelska w dobie dezinformacji w mediach,
- wzmacnianie dialogu i partycypacji lokalnej,
- strategie walki z mową nienawiści oraz prawicowym ekstremizmem.
Efekty tych prac zaprezentowano podczas sesji „Future Lab”, gdzie przedstawiono konkretne rekomendacje osadzone w realiach społeczno-politycznych.
Jednym z najciekawszych elementów tego wyjazdu było dla mnie doświadczenie miejsca – możliwość zobaczenia dwóch miast funkcjonujących po obu stronach granicy i porównania ich w praktyce. Bardzo doceniłem też brak sztucznego dystansu między profesorami a studentami. Ciekawym elementem była również organizacja konferencji w dwóch językach – możliwość wypowiadania się w języku ojczystym, przy jednoczesnym tłumaczeniu, sprawiała, że komunikacja była bardziej naturalna i dostępna.
Kompetencje przyszłości
Udział w konferencji był okazją do rozwijania kompetencji międzynarodowych, zdobywania doświadczenia w pracy międzysektorowej oraz aktywnego uczestnictwa w europejskiej debacie na temat przyszłości demokracji.
Chciałbym również wyrazić szczególną wdzięczność zespołowi z EUV za ogrom ich pracy i stworzenie przestrzeni, która sprzyjała intensywnej i wartościowej wymianie myśli. Organizacja wydarzenia na tak wysokim poziomie, a jednocześnie z dbałością o jego inkluzywność, zasługuje na uznanie.
Cieszę się także, że studenci i studentki USWPS mogli skorzystać z tej oferty w tak aktywny sposób. Konferencja była także wspaniałą okazją do nawiązywania relacji z przedstawicielami organizacji pozarządowych z Polski i Niemiec. Bezpośredni kontakt z praktykami życia publicznego pozwolił lepiej zrozumieć wyzwania, z jakimi mierzy się społeczeństwo obywatelskie, a jednocześnie otworzył przestrzeń do przyszłej współpracy.
Zaangażowanie Uniwersytetu SWPS w tego typu inicjatywy jest czymś, co wyraźnie wyróżnia tę uczelnię na tle innych. To właśnie obecność w międzynarodowych, międzysektorowych projektach – takich jak ta konferencja – pokazuje, że SWPS nie tylko analizuje rzeczywistość, ale też aktywnie uczestniczy w jej współtworzeniu.








